ฎีกาที่ 10485/2557

การพิจารณาว่าการประดิษฐ์ที่โจทก์ขอรับอนุสิทธิบัตรเป็นการประดิษฐ์ขึ้นใหม่หรือไม่ต้องพิจารณาตาม พ.ร.บ.สิทธิบัตร พ.ศ.2522 มาตรา 65 ทศ ประกอบมาตรา 6 ที่บัญญัติว่า การประดิษฐ์ขึ้นใหม่ได้แก่การประดิษฐ์ที่ไม่เป็นงานที่ปรากฏอยู่แล้ว และงานที่ปรากฏอยู่แล้วตามมาตรา 6 วรรคสอง (2) ได้แก่ การประดิษฐ์ที่ได้มีการเปิดเผยสาระสำคัญหรือรายละเอียดในเอกสารหรือสิ่งพิมพ์ที่ได้เผยแพร่อยู่แล้วไม่ว่าในหรือนอกราชอาณาจักร การประดิษฐ์และข้อถือสิทธิตามอนุสิทธิบัตรของโจทก์เมื่อเปรียบเทียบกับการประดิษฐ์ตามเอกสารประกาศแสดงสิทธิบัตรในประเทศญี่ปุ่น อันเป็นงานที่ปรากฏอยู่ก่อนโจทก์ยื่นคำขอรับอนุสิทธิบัตร เห็นว่า เป็นผลิตภัณฑ์เพื่อจำหน่ายของเหลวและลักษณะทั่วไปทางกายภาพและการใช้งานทำนองเดียวกันเป็นส่วนใหญ่ คงมีส่วนที่โจทก์กล่าวอ้างว่าเป็นการประดิษฐ์ขึ้นใหม่ในบางส่วน แต่โจทก์ก็ไม่ได้แสดงรายละเอียดตามข้ออ้างดังกล่าวไว้ในรายการแสดงรายละเอียดการประดิษฐ์ของโจทก์ในคำขอรับอนุสิทธิบัตร จึงฟังไม่ได้ว่าการประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรของโจทก์ไม่เป็นงานที่ปรากฏอยู่แล้ว การประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรของโจทก์ย่อมไม่ใช่การประดิษฐ์ขึ้นใหม่ที่จะขอรับอนุสิทธิบัตรได้

โจทก์ฟ้องขอให้พิพากษาเพิกถอนคำสั่งคณะกรรมการสิทธิบัตรที่ 7/2553 จำเลยทั้งสิบให้การขอให้ยกฟ้อง ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษายกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงที่คู่ความไม่โต้แย้งกันในชั้นนี้รับฟังได้ยุติเป็นเบื้องต้นว่า โจทก์ยื่นคำขอรับอนุสิทธิบัตรการประดิษฐ์ตู้จำหน่ายของเหลวแบบหยอดเหรียญและรองอธิบดีรักษาราชการแทนอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ออกอนุสิทธิบัตรการประดิษฐ์ให้แก่โจทก์เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2549 เป็นอนุสิทธิบัตรเลขที่ 2925 ต่อมานายนิธิศ ซึ่งเป็นผู้ทรงอนุสิทธิบัตรเลขที่ 1930 สำหรับการประดิษฐ์เครื่องเติมน้ำมันเชื้อเพลิง ผู้มีส่วนได้เสียยื่นคำขอให้ตรวจสอบการประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรของโจทก์ เจ้าหน้าที่กรมจำเลยที่ 1 ได้ตรวจสอบการประดิษฐ์ของโจทก์เปรียบเทียบกับงานที่ปรากฏอยู่แล้วก่อนวันที่โจทก์ยื่นคำขอรับอนุสิทธิบัตร ได้แก่ เอกสารการประดิษฐ์ตามสิทธิบัตรประเทศสหรัฐอเมริกา 2 ฉบับ เอกสารการประดิษฐ์ตามสิทธิบัตรประเทศญี่ปุ่น 2 ฉบับ และเอกสารการประดิษฐ์ตามสิทธิบัตรประเทศสาธารณรัฐเกาหลี 1 ฉบับ แล้วเสนออธิบดีกรมจำเลยที่ 1 ซึ่งในที่สุดผู้อำนวยการสำนักสิทธิบัตรผู้ปฏิบัติราชการแทนอธิบดีกรมจำเลยที่ 1 มีคำวินิจฉัยว่า การประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรของโจทก์เป็นการประดิษฐ์ขึ้นใหม่ นายนิธิศอุทธรณ์ คณะกรรมการสิทธิบัตรอันประกอบด้วยจำเลยที่ 2 ถึงที่ 10 เป็นคณะกรรมการพิจารณาการประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรของโจทก์เปรียบเทียบกับงานการประดิษฐ์ในเอกสารแสดงการประดิษฐ์ตามสิทธิบัตรญี่ปุ่นเลขที่ JP 2000011248 ซึ่งโฆษณาไว้ตั้งแต่วันที่ 14 มกราคม 2543 ก่อนวันที่โจทก์ยื่นคำขอรับอนุสิทธิบัตร แล้ววินิจฉัยว่า การประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรเลขที่ 2925 ของโจทก์ได้ระบุถึงตู้จำหน่ายของเหลวแบบหยอดเหรียญที่ประกอบด้วยตัวตู้ที่มีถังบรรจุของเหลวจำนวนหนึ่งอยู่ภายในและมีแผ่นปิดด้านหน้าหนึ่งด้านที่สามารถเปิด - ปิดได้ โดยบนแผ่นปิดด้านหน้ามีชุดรับคำสั่งที่ส่วนรับเหรียญ ส่วนแสดงผล ส่วนด้านข้างของตู้ด้านหนึ่งเป็นช่องด้านข้างที่มีส่วนเชื่อมต่อด้านนอก ต่อกับปลายท่อปล่อยของเหลวออก โดยมุ่งเน้นมีลักษณะพิเศษคือ ถังบรรจุของเหลว ที่อยู่ภายในตัวตู้มีชุดดูดของเหลวออกที่มีลักษณะประกอบด้วยแผ่นปิดด้านบน ที่มีท่อระบายอากาศออกเชื่อมต่อกับภายในถังบรรจุของเหลวและเชื่อมต่อกับรูเจาะทะลุที่ด้านข้างตัวตู้และบนแผ่นปิดด้านบนข้างต้น ยังมีปลายด้านบนของท่อดูดของเหลวจากภายในถังบรรจุของเหลวที่เชื่อมต่อกับท่อส่งผ่านของเหลว อุปกรณ์วัดปริมาณการไหลและอุปกรณ์ควบคุมการปิด - เปิด ที่ควบคุมด้วยชุดควบคุมที่ต่อเข้ากับส่วนเชื่อมต่อตามลำดับ ส่วนปลายล่างของท่อดูดของเหลวต่อยื่นอยู่ภายในถังบรรจุและมีปั๊มดูดของเหลวติดตั้งอยู่และบริเวณท่อดูดของเหลวด้านในมีอุปกรณ์ตรวจวัดสำหรับวัดระดับของเหลวภายในถัง เพื่อส่งสัญญาณที่ตรวจวัดได้ไปยังส่วนแสดงสถานะ ส่วนเอกสารประกาศโฆษณาสิทธิบัตรญี่ปุ่นเลขที่ JP 2000011248 ได้ระบุถึงตู้จำหน่ายของเหลวอัตโนมัติที่ประกอบด้วยชุดเก็บของเหลวและชุดควบคุมอยู่ด้านบนของชุดเก็บของเหลวอยู่ภายในตัวตู้ โดยชุดเก็บของเหลวมีถังบรรจุของเหลวอยู่ด้านล่าง มีปั๊มสูบของเหลวอยู่ภายนอกถังบรรจุสำหรับสูบของเหลวจ่ายไปยังห้องจ่ายของเหลวที่มีบานเปิดด้านหน้าสำหรับผู้ซื้อนำภาชนะบรรจุรองรับของเหลวและบริเวณห้องจ่ายของเหลวจะมีอุปกรณ์ตรวจจับระดับของเหลวที่จ่าย อุปกรณ์ตรวจจับของเหลวรั่วและอุปกรณ์ตรวจจับการเปิดปิดบานเปิด เครื่องตวงสำหรับส่งสัญญาณไปยังชุดควบคุมเพื่อควบคุมจ่ายของเหลวและส่วนแสดงผล ซึ่งเห็นได้ว่าหน่วยทำงานของระบบการประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรเลขที่ 2925 และการประดิษฐ์ตามเอกสารประกาศโฆษณาสิทธิบัตรญี่ปุ่นเลขที่ JP 2000011248 เหมือนกัน แม้การติดตั้งและจัดวางอุปกรณ์จะมีความแตกต่างกันอยู่บ้าง แต่มิใช่ส่วนที่เป็นสาระสำคัญของการประดิษฐ์ นอกจากนี้ลักษณะการประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรเลขที่ 2925 มีมานานแล้ว ปรากฏอยู่ทั่วไปแทบทุกประเทศสำหรับจำหน่ายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิง จึงพิจารณาได้ว่าการประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรเลขที่ 2925 ไม่เป็นการประดิษฐ์ขึ้นใหม่ ตามมาตรา 65 ทวิ ประกอบมาตรา 6 (1) แห่งพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ.2522 สำหรับการประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรเลขที่ 2925 จะคล้ายกับงานที่ปรากฏอยู่แล้ว ได้แก่ สิทธิบัตร US 3394789 JP 9091526 KR 9501421 และอนุสิทธิบัตรเลขที่ 1930 หรือไม่นั้น ไม่จำต้องพิจารณา ให้ยกคำวินิจฉัยของอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญาและให้เพิกถอนอนุสิทธิบัตรเลขที่ 2925 มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์เพียงประการเดียวว่า การที่คณะกรรมการสิทธิบัตรวินิจฉัยว่า การประดิษฐ์ตามอนุสิทธิบัตรเลขที่ 2925 ของโจทก์ไม่สมบูรณ์ เนื่