ฎีกาที่ 1516/2540

เครื่องจักรผลิตน้ำผลไม้พร้อมอุปกรณ์ตามฟ้องเป็นของโจทก์และโจทก์ส่งมาให้จำเลยทั้งสี่เพื่อร่วมลงทุนเมื่อจำเลยทั้งสี่ไม่ให้โจทก์เข้าร่วมลงทุนในกิจการของจำเลยที่1ตามที่ตกลงกันจำเลยทั้งสี่จึงเป็นฝ่ายผิดสัญญาต้องคืนเครื่องจักรพร้อมอุปกรณ์ตามฟ้องให้แก่โจทก์หากคืนไม่ได้ก็ต้องใช้ราคาแทนและเมื่อโจทก์เรียกให้จำเลยส่งคืนจำเลยปฏิเสธโจทก์ย่อมมีสิทธิเรียกค่าขาดประโยชน์จากการไม่ได้ใช้ทรัพย์ได้จนถึงวันที่จำเลยส่งมอบเครื่องจักรหรือใช้ราคาทรัพย์แก่โจทก์ โจทก์จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลในประเทศญี่ปุ่นตั้งแต่ปี2496ประกอบธุรกิจผลิตน้ำผลไม้และขนมต่างๆเมื่อโจทก์ตกลงร่วมทุนกับว. โจทก์อนุญาตให้ว. จดทะเบียนนิติบุคคลผลิตน้ำผลไม้แล้วส่วนใหญ่ส่งไปขายให้แก่ลูกค้าของโจทก์ในต่างประเทศโดยโจทก์ยอมให้ว. ใช้ชื่อโตราย่าของโจทก์ได้ก่อนฟ้องโจทก์แจ้งให้จำเลยระงับการใช้ชื่อคำว่า"โตราย่า"ของโจทก์แล้วแม้โจทก์จะเลิกผลิตน้ำผลไม้มานาน4ปีแล้วแต่เมื่อโจทก์ยังให้คนอื่นผลิตโดยใช้ชื่อโจทก์การที่จำเลยมีเจตนาแสวงหาประโยชน์จากชื่อของโจทก์ทำให้ลูกค้าของโจทก์สับสนว่าโจทก์เกี่ยวข้องกับจำเลยหรือจำเลยเป็นสาขาของโจทก์ในประเทศไทยโจทก์ย่อมมีสิทธิห้ามจำเลยที่1ระงับการใช้ชื่อ"โตราย่า" ของโจทก์ได้

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดจดทะเบียนไว้โดยชอบภายใต้กฎหมายของประเทศญี่ปุ่นใช้ชื่อว่าบริษัทโตราย่า จำกัด จำเลยที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด มีจำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 เป็นกรรมการและผู้เริ่มก่อตั้งบริษัทโดยจำเลยที่ 2 หรือนายวิชัย ตั้งกมลสุขลงลายมือชื่อประทับตราสำคัญของจำเลยที่ 1 ทำการแทนจำเลยที่ 1ได้ เมื่อประมาณต้นปี 2531 จำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 2 ที่ 3และที่ 4 ในฐานะกรรมการของจำเลยที่ 1 และในฐานะส่วนตัวและนายวิชัยร่วมกันติดต่อโจทก์ให้มาร่วมลงทุนผลิตสินค้าน้ำผลไม้ในประเทศไทยและขออนุญาตใช้ชื่อ "TORAYA" อ่านว่า "โตราย่า"ของโจทก์มาประกอบเป็นชื่อจำเลยที่ 1 โดยให้โจทก์ส่งเครื่องจักรพร้อมอุปกรณ์ผลิตน้ำผลไม้และผู้เชี่ยวชาญมาร่วมกันดำเนินกิจการและจะแบ่งกำไรให้แก่โจทก์เท่ากัน โจทก์อนุญาตให้จำเลยที่ 1จดทะเบียนใช้ชื่อว่า บริษัท ไทยโตราย่า จำกัด และส่งเครื่องจักรพร้อมอุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิตน้ำผลไม้และผู้เชี่ยวชาญมาให้จำเลยที่ 1จำเลยที่ 1 เปิดดำเนินกิจการถึง 4 ปีแล้ว แต่ไม่เคยให้โจทก์เข้ามีส่วนร่วมเป็นผู้ถือหุ้น บริหารกิจการและไม่เคยแบ่งผลประโยชน์ใด ๆ ให้แก่โจทก์และจำเลยที่ 1 บอกตัวแทนโจทก์ว่าไม่ประสงค์จะร่วมทุนกับโจทก์ต่อไป โจทก์แจ้งให้จำเลยที่ 1ส่งคืนเครื่องจักรพร้อมอุปกรณ์แก่โจทก์ แต่จำเลยที่ 1 ไม่คืนโจทก์เสียหายขาดประโยชน์ที่จะได้ใช้เครื่องจักรของโจทก์คิดเป็นเงินเดือนละ 100,000 บาท เป็นเวลา 4 ปี เป็นเงิน 4,800,000 บาทเครื่องจักรของโจทก์มีราคา 87,022,040 เยน คิดเป็นเงินไทยประมาณ 9,000,000 บาท โจทก์ไม่ประสงค์ให้จำเลยที่ 1 ใช้ชื่อว่าโตราย่า ของโจทก์ แต่จำเลยที่ 1 ยังคงใช้ชื่อ โตราย่าของโจทก์เป็นการละเมิดต่อโจทก์และใช้สิทธิไม่สุจริต จำเลยทั้งสี่ต้องชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์เดือนละ 100,000 บาท ขอให้บังคับจำเลยทั้งสี่ร่วมกับส่งมอบเครื่องจักรผลิตน้ำผลไม้พร้อมอุปกรณ์ของโจทก์คืนในสภาพที่เรียบร้อยใช้การได้ดี หากคืนไม่ได้ให้ชดใช้ราคาเป็นเงิน9,000,000 บาท ให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันชดใช้ค่าขาดประโยชน์4,800,000 บาท กับค่าเสียหายอีกเดือนละ 100,000 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะส่งมอบเครื่องจักรพร้อมอุปกรณ์คืนหรือชดใช้ราคาเสร็จแก่โจทก์ ให้จำเลยที่ 1 ระงับการใช้ชื่อ "TORAYA"และคำในภาษาไทยว่า "โตราย่า" ให้นายทะเบียนหุ้นส่วนและบริษัทถอนชื่อคำว่า "TORAYA" และ "โตราย่า" ออกจากชื่อจำเลยที่ 1ให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายคิดถึงวันฟ้อง 100,000 บาทและถัดจากวันฟ้องเดือนละ 100,000 บาท จนกว่าจำเลยทั้งสี่จะเลิกใช้ชื่อโจทก์ จำเลยทั้งสี่ให้การว่า เครื่องจักรผลิตน้ำผลไม้พร้อมอุปกรณ์ตามฟ้องเป็นทรัพย์สินของจำเลยที่ 1 ซึ่งชื่อมาโดยชำระราคาให้แก่ผู้ขายไปครบถ้วนแล้ว โจทก์ไม่ใช้เจ้าของ โจทก์เป็นนิติบุคคลที่จดทะเบียนไว้ในประเทศญี่ปุ่น ไม่ได้จดทะเบียนลิขสิทธิ์ชื่อของโจทก์ไว้ในประเทศไทย โจทก์จึงไม่มีสิทธิห้ามจำเลยที่ 1ใช้ชื่อบริษัทไทยโตราย่า จำกัด โจทก์ไม่เสียหายและไม่มีสิทธิฟ้องขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้น พิพากษายก ฟ้อง โจทก์ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันคืนเครื่องจักรพร้อมอุปกรณ์ตามฟ้องในสภาพใช้ผลิตสินค้าได้ ถ้าไม่คืนให้ใช้เงิน9,000,000 บาท ให้ร่วมกันใช้ค่าขาดประโยชน์ที่โจทก์ไม่ได้ใช้ทรัพย์960,000 บาท และอีกเดือนละ 20,000 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยทั้งสี่จะคืนหรือใช้ราคาทรัพย์แต่ไม่เกิน 2 ปี นับจากวันฟ้องให้จำเลยที่ 1 ระงับการใช้ชื่อคำว่า "TORAYA" และภาษาไทยคำว่า"โตราย่า" เป็นชื่อของจำเลยที่ 1 ให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ คิดถึงวันฟ้องเป็นเงิน 10,000 บาท และค่าเสียหายถัดจากวันฟ้องเป็นรายเดือนเดือนละ 10,000 บาท จนกว่าจำเลยที่ 1จะระงับการใช้ชื่อคำว่า "TORAYA" และภาษาไทยคำว่า "โตราย่า"เป็นชื่อจำเลยที่ 1 โจทก์ และ จำเลย ทั้ง สี่ ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อเท็จจริงรับฟังได้ในเบื้องต้นว่า จำเลยที่ 1กับจำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 ในฐานะกรรมการและฐานะส่วนตัวร่วมกับนายวิชัย ตั้งกมลสุข ได้ไปติดต่อโจทก์ขอให้ส่งเครื่องจักรพร้อมอุปกรณ์ผลิตน้ำผลไม้มาให้และขอใช้ชื่อ "โตราย่า" ของโจทก์มาประกอบชื่อจำเลยที่ 1 และจำเลยทั้งสี่ได้ครอบครองเครื่องจักรผลิตน้ำผลไม้จนถึงปัจจุบัน มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยทั้งสี่ข้อแรกว่า จำเลยทั้งสี่เป็นฝ่ายผิดสัญญาไม่ให้โจทก์ร่วมลงทุนและไม่คืนเครื่องผลิตน้ำผลไม้พร้อมอุปกรณ์ตามฟ้องแก่โจทก์หรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พยานหลักฐานโจทก์มีน้ำหนักน่าเชื่อมากกว่าพยานจำเลยทั้งสี่ ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เครื่องจักรผลิตน้ำผลไม้พร้อมอุปกรณ์ตามฟ้องเป็นของโจทก์ และโจทก์ส่งมาให้จำเลยทั้งสี่เพื่อร่วมลงทุน เมื่อจำเลยทั้งสี่ไม่ให้โจทก์เข้าร่วมลงทุนในกิจการของจำเลยที่ 1 ตามที่ตกลงกัน จำเลยทั้งสี่จึงเป็นฝ่ายผิดสัญญา ต้องคืนเครื่