ฎีกาที่ 1706/2538

การที่โจทก์ทั้งสองฟ้องขอให้พิพากษาว่าโจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าพิพาทที่ยังไม่ได้รับการจดทะเบียนสำหรับสินค้าจำพวกที่22รถจักรยานสองล้อดีกว่าจำเลยให้เพิกถอนเครื่องหมายการค้าที่จำเลยได้จดทะเบียนไว้สำหรับสินค้าจำพวกและชนิดเดียวกันและให้จำเลยทั้งสองใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์เพราะการลวงขายสินค้าของจำเลยทั้งสองให้ผู้ซื้อเข้าใจว่าเป็นสินค้าของโจทก์นั้นเป็นการที่โจทก์ทั้งสองฟ้องตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้าพ.ศ.2474มาตรา41(1)และมาตรา29วรรคสองซึ่งให้สิทธิแก่เจ้าของเครื่องหมายการค้าที่ไม่ได้จดทะเบียนไว้ฟ้องเช่นนั้นได้ดังนั้นเมื่อปรากฎจากคำฟ้องของโจทก์เพียงว่าโจทก์ที1เป็นนิติบุคคลประเภทห้างหุ้นส่วนจำกัดมีโจทก์ที่2เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการโจทก์ที่2เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าพิพาทที่ยังไม่ได้รับการจดทะเบียนโจทก์ทั้งสองได้ใช้เครื่องหมายการค้านั้นกับสินค้ารถจักรยานสองล้อรถจักรยานสามล้อและอุปกรณ์รถจักรยานดังกล่าวโดยโจทก์ทั้งสองประกอบการค้าเป็นผู้ผลิตและจำหน่ายสินค้านั้นแต่ไม่ปรากฎว่าโจทก์ที่1เป็นเจ้าของหรือเป็นเจ้าของร่วมกับโจทก์ที่2ในเครื่องหมายการค้าพิพาทแต่อย่างใดโจทก์ที่1มิใช่ผู้มีส่วนได้เสียในเครื่องหมายการค้าพิพาทหรือเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าที่ไม่ได้จดทะเบียนโจทก์ที่1จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสองตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้าพ.ศ.2474มาตรา41(1)และมาตรา29(2) เครื่องหมายการค้าของโจทก์ที่2เป็นรูปจระเข้หันหน้าไปทางด้านขวาอยู่ภายในวงกลมกับที่อักษรโรมันคำว่า"THECROCODILE"และ"TRADEMARK" อยู่ในรูปคล้ายห่วงติดกับวงกลมเหนือและใต้รูปจระเข้ตามลำดับกับมีรูปอาร์ม6เหลี่ยมอยู่ใต้วงกลมโดยมีอักษรโรมันคำว่า"THECROCODILEENGLANDLTD" โดยมีหยดน้ำ3หยดใต้ตัวอักษรโรมันดังกล่าวซึ่งอยู่ในรูปอาร์มนั้นส่วนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่1เป็นรูปจระเข้หันหน้าไปทางด้านซ้ายกับมีรูปดาว5ดวงอยู่ใต้รูปจระเข้ภายในวงกลม2ชั้นระหว่างวงกลม2ชั้นซึ่งมีลักษณะเป็นวงแหวนนั้นมีอักษรโรมันคำว่า"THECROCODILE"และ"FIVESTAR" อยู่เหนือรูปจระเข้และใต้รูปดาว5ดวงนั้นตามลำดับกับมีจุดอยู่ในวงแหวนตรงกึ่งกลางด้านซ้ายและด้านขวาด้านละ1จุดโดยมีรูปอาร์ม6เหลี่ยมอยู่ใต้วงกลมชั้นนอกในรูปอาร์มดังกล่าวมีอักษรโรมันคำว่า"TRADEMARK" อยู่ใต้อักษรโรมันคำว่า"FIVESTAR" ซึ่งอยู่ในวงแหวนดังกล่าวและมีหยดน้ำ3หยดอยู่ด้านล่างซึ่งเครื่องหมายการค้าทั้งสองรูปมีลักษณะคล้ายกันมากโดยมีจุดเด่นเป็นรูปจระเข้อยู่ภายในวงกลมและมีรูปอาร์ม6เหลี่ยมใต้วงกลมนั้นมีตัวอักษรโรมันคำว่า"THECROCODILE"อยู่ในวงกลมด้านบนและมีตัวอักษรโรมันกับหยดน้ำ3หยดอยู่ในรูปอาร์มนั้นซึ่งแม้เครื่องหมายการค้าของโจทก์ที่2และของจำเลยที่1ดังกล่าวมีข้อแตกต่างกันอยู่บ้างอาทิเช่นเครื่องหมายการค้าของโจทก์ที่2มีวงกลมชั้นเดียวส่วนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่1มีวงกลม2ชั้นเครื่องหมายการค้าของโจทก์ที่2มีอักษรโรมันคำว่า"TRADEMARK" อยู่ด้านล่างของวงกลมส่วนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่1มีอักษรโรมันคำว่า"FIVESTAR" อยู่ด้านล่างของวงกลมโดยมีรูปดาว5ดวงอยู่ใต้รูปจระเข้และเครื่องหมายการค้าของโจทก์มี2มีอักษรโรมันคำว่า"THECROCODILEENGLANDLTD"อยู่ในรูปอารม์6เหลี่ยมส่วนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่1มีอักษรโรมันคำว่า"TRADEMARK" อยู่ในรูปอาร์ม6เหลี่ยมก็ตามแต่ข้อแตกต่างดังกล่าวก็เป็นเพียงข้อแตกต่างในรายละเอียดปลีกย่อยหากไม่พิเคราะห์อย่างละเอียดถี่ถ้วนก็ยากที่ประชาชนทั่วไปจะแยกแยะข้อแตกต่างเช่นนั้นได้ประชาชนผู้ซื้อย่อมเรียกขานสินค้าของโจทก์ที่2และจำเลยที่1เหมือนกันว่ารถจักรยานตราจระเข้เครื่องหมายการค้าของจำเลยที่1จึงเหมือนและคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ที่2จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนให้สับสนหลงผิดว่าสินค้าของจำเลยเป็นสินค้าของโจทก์โจทก์ที่2ได้ใช้เครื่องหมายการค้าพิพาทมาก่อนจำเลยที่1โจทก์ที่2จึงมีสิทธิในเครื่องหมายการค้าพิพาทดีกว่าจำเลยที่1และมีสิทธิขอให้เพิกถอนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ได้จดทะเบียนไว้นั้นได้ตามมาตรา41|1)แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้าพ.ศ.2474ซึ่งเป็นบทกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะเกิดข้อพิพาท เมื่อโจทก์ที่2เป็นผู้มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าตามจระเข้ที่ยังไม่ได้รับการจดทะเบียนและเครื่องหมายการค้าตราจระเข้ที่จำเลยที่1ได้รับการจดทะเบียนไว้ดีกว่าจำเลยที่1และโจทก์บรรยายฟ้องว่าจำเลยได้ลวงขายสินค้าของจำเลยว่าเป็นสินค้าของโจทก์แม้จำเลยที่1จะเป็นผู้ซึ่งได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้านั้นไว้โจทก์ย่อมมีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากจำเลยทั้งสองได้ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้าพ.ศ.2474มาตรา29วรรคสองอันเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะที่เกิดข้อพิพาทการที่จำเลยที่1ใช้เครื่องหมายการค้าของจำเลยที่1กับสินค้ารถจักรยานสองล้อซึ่งเป็นสินค้าประเภทเดียวกันกับสินค้าของโจทก์ย่อมทำให้สาธารณชนหลงผิดเป็นการแสวงหาประโยชน์จากชื่อเสียงในเครื่องหมายการค้าของโจทก์ที่2โดยมิชอบและมีเจตนาเพื่อลวงขายสินค้าของจำเลยที่1ว่าเป็นสินค้าของโจทก์ที่2ซึ่งโจทก์ที่2ย่อมได้รับความเสียหายทำให้โจทก์ที่2จำหน่ายสินค้ารถจักรยานสองล้อของโจทก์ที่2ได้น้อยลงเป็นการละเมิดต่อโจทก์ที่2แล้วซึ่งศาลมีอำนาจกำหนดค่าเสียหายให้ได้ตามสมควรแก่พฤติการณ์

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ที่ 1 เป็นนิติบุคคลประเภทห้างหุ้นส่วนจำกัดมีโจทก์ที่ 2 เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ โจทก์ทั้งสองและจำเลยทั้งสองประกอบกิจการค้าเป็นผู้ผลิตและจำหน่ายจักรยานสองล้อ จักรยานสามล้อเครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์และอะไหล่ของสินค้าดังกล่าว โจทก์ที่ 2เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้ารูปจระเข้ล้อมรอบด้วยวงกลมและรูปจระเข้ล้อมรอบด้วยวงกลมพร้อมรูปอาร์ม 6 เหลี่ยมใต้วงกลมถูกเรียกขานจากผู้ซื้อว่า จักรยาน "ตราจระเข้" หรือ"ตราคร็อกโคได" โจทก์ทั้งสองได้ใช้เครื่องหมายการค้าทั้งสองนี้แยกกันและรวมกันกับสินค้าดังกล่าวโดยผลิตสินค้านั้นออกจำหน่ายในประเทศไทยและต่างประเทศติดต่อกันมาไม่น้อยกว่า 20 ปีเศษแล้วต่อมาจำเลยทั้งสองโดยเจตนาทุจริตลักลอบเอาเครื่องหมายการค้าของโจทก์ไปดัดแปลง แต่งเติม ด้วยการวางรูปจระเข้ภายในวงกลมให้กลับหัวกลับหางคนละทิศกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์และเพิ่มเติมรูปดวงดาวเล็ก ๆ ใต้รูปจระเข้ โดยยังคงรูปลวดลายและรูปรอยอันเป็นสาระสำคัญในลักษณะบ่งเฉพาะในเครื่องหมายการค้าของโจทก์ไว้ โดยเฉพาะสาระสำคัญในการเรียกขานคงเรียกขานว่า "ตราจระเข้" และ/หรือ"ตราคร็อคโคได" เช่นเดียวกับการเรียกขานเครื่องหมายการค้าของโจทก์จำเลยได้ใช้เครื่องหมายการค้าดังกล่าวกับสินค้าชนิดเดียวกับสินค้าของโจทก์ จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 ได้นำเครื่องหมายการค้าที่ทุจริตดัดแปลงขึ้นไปจดทะเบียนตามทะเบียนเลขที่ 112363 เพื่อใช้กับสินค้าจำพวกที่ 22 โจทก์ที่ 2 ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์ซึ่งได้ใช้กับสินค้าของโจทก์มาก่อนดังกล่าวต่อนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามคำขอเลขที่ 171829 เมื่อวันที่7 ธันวาคม 2530 นายทะเบียนเครื่องหมายการค้ามีคำสั่งปฏิเสธไม่รับจดทะเบียนโดยให้เหตุผลว่าเครื่องหมายการค้าของโจทก์เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าตามทะเบียนเลขที่ 112363 ของจำเลยที่ 1ซึ่งได้จดทะเบียนไว้แล้ว โจทก์ได้ใช้เครื่องหมายการค้าพิพาทกับสินค้าของโจทก์มาก่อนจำเลย โจทก์จึงเป็นเจ้าของมีสิทธิในเครื่องหมายการค้าพิพาทดีกว่าจำเลย การกระทำของจำเลยเป็นการโต้แย้งในเครื่องหมายการค้าของโจทก์และเป็นการละเมิดต่อโจทก์จำเลยลวงขายสินค้าของจำเลยให้ผู้ซื้อเข้าใจว่าเป็นของโจทก์ หรือที่โจทก์มีส่วนเกี่ยวข้องอยู่ด้วย อันเป็นการลวงในแหล่งกำเนิดของสินค้าจนถึงนับได้ว่าเป็นการล่วงสาธารณชน ทั้งจำเลยยังแอบอ้างอาศัยเกียรติคุณในเครื่องหมายการค้าของโจทก์เพื่อประโยชน์ในทางการค้าของจำเลย ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายยอดขายสินค้าของโจทก์ตกต่ำลง โจทก์ขอค่าเสียหายเป็นเงิน 200,000 บาท และค่าเสียหายต่อไปเป็นรายเดือน เดือนละ 50,000 บาท ขอให้พิพากษาว่าโจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าพิพาทดีกว่าจำเลย ห้ามมิให้จำเลยขัดขวางการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามคำขอเลขที่ 171829 ของโจทก์ให้เพิกถอนคำขอจดทะเบียนตามทะเบียนเลขที่ 112363 และร่วมกันใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์เป็นเงิน 200,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ กับค่าเสียหายต่อไปเป็นรายเดือน เดือนละ 50,000 บาทจนกว่าจำเลยทั้งสองจะยุติการใช้เครื่องหมายการค้าพิพาท จำเลยทั้งสองให้การว่า โจทก์มิได้ระบุในคำฟ้องว่า โจทก์ที่ 1เกี่ยวข้องกับเครื่องหมายการค้าที่ได้รบการจดทะเบียนของโจทก์ที่ 2อย่างใดและได้รับความเสียหายเพียงใด โจทก์ที่ 1 จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 2 ประกอบกิจการตามวัตถุประสงค์ของจำเลยที่ 1 มิได้กระทำละเมิดต่อโจทก์ รูปจระเข้เป็นประดิษฐ์กรรมตามธรรมชาติซึ่งไม่มีผู้ใดถือเป็นเจ้าของได้ โจทก์ไม่มีสิทธิยึดถือรูปจระเข้เป็นสิทธิของโจทก์แต่เพียงผู้เดียว เครื่องหมายการค้าของจำเลยไม่เหมือนของโจทก์แตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดในเรื่องรูปลักษณะของจระเข้ และเครื่องหมายการค้าของจำเลยยังมีรูปดาวอีก 5 ดวง กับมีอักษรภาษาอังกฤษว่า "FIVE STAR" อันแปลได้ว่า ดาว 5 ดวงประกอบ ทั้งยังมีอาร์มใต้วงกลมเป็นรูป 6 เหลี่ยม อันทำให้เครื่องหมายการค้าของจำเลยแตกต่างจากของโจทก์อย่างเห็นได้เด่นชัดจึงเป็นไปไม่ได้ที่ประชาชนจะเข้าใจผิดและหลงเชื่อว่าเครื่องหมายการค้าของจำเลยเป็นเครื่องหมายการค้าของโจทก์ จำเลยมีสิทธิในเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนไว้ดีกว่าโจทก์ โจทก์ไม่เสียหายเพราะจำเลยทั้งสองไม่ได้กระทำละเมิดต่อโจทก์ หากจำเลยต้องรับผิดในความเสียหายของโจทก์ โจทก์ก็เสียหายถึงวันฟ้องไม่เกิน 5,000 บาทและเสียหายต่อเดือนไม่เกิน 500 บาท ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า โจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าพิพาทดีกว่าจำเลย ให้เพิกถอนคำขอจดทะเบียนเลขที่ 161941 ทะเบียนเลขที่ 112363 ของจำเลยเสีย คำขออื่นให้ยก โจทก์ทั้งสองและจำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ทั้งสองเป็นเงิน 50,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจ