ฎีกาที่ 3344/2558

เมื่อโจทก์เป็นผู้สร้างสรรค์ภาพเขียนลายเส้นรูปสุนัขกระโดด ภาพเขียนลายเส้นรูปสุนัขกระโดดกับอักษรโรมันคำว่า "DALMATINER" และภาพเขียนลายเส้นรูปสุนัขกระโดดและอักษรโรมันคำว่า "dalmatiner" จำนวน 3 ภาพ ขึ้นมาด้วยตนเอง ภาพเขียนรูปสุนัขกระโดดดังกล่าวจึงเป็นงานศิลปกรรมประเภทจิตรกรรมอันมีลิขสิทธิ์ของโจทก์ และโจทก์มีขอบเขตแห่งลิขสิทธิ์ตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 มาตรา 15 ที่จะทำซ้ำ ดัดแปลง เผยแพร่ต่อสาธารณชนซึ่งภาพเขียนรูปสุนัขกระโดดดังกล่าวให้ประโยชน์อันเกิดจากลิขสิทธิ์ในภาพเขียนนั้นแก่ผู้อื่น กับอนุญาตให้ผู้อื่นใช้สิทธิทำซ้ำ ดัดแปลง และเผยแพร่ต่อสาธารณชนซึ่งภาพเขียนดังกล่าว เมื่อไม่ปรากฏว่าโจทก์ใช้ภาพเขียนนี้เป็นเครื่องหมายการค้ากับสินค้าเสื้อ กางเกง เสื้อกีฬา กางเกง กีฬา รองเท้ากีฬา และจดทะเบียนภาพเขียนนี้เป็นเครื่องหมายการค้า โจทก์จึงไม่มีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในอันที่จะใช้เครื่องหมายการค้าภาพเขียนรูปสุนัขกระโดดนี้สำหรับสินค้าดังกล่าวได้ และไม่อาจหวงกันผู้อื่นมิให้ใช้เครื่องหมายการค้านั้นกับสินค้าดังกล่าวได้ตาม พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 มาตรา 44 ภาพเขียนรูปสุนัขกระโดดนี้จึงไม่ได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 การที่โจทก์อนุญาตให้บริษัท ส. นำภาพเขียนรูปสุนัขกระโดดอันมีลิขสิทธิ์ของโจทก์ไปจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าเพื่อใช้กับสินค้าเสื้อและกางเกง แล้วบริษัท ส. โอนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวให้แก่จำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 1 นำไปจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าไว้กับสินค้าในจำพวก 25 รายการสินค้า เสื้อ กางเกง ต่อมาจำเลยที่ 1 โอนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวให้แก่จำเลยที่ 5 การที่จำเลยทั้งแปดได้ใช้เครื่องหมายการค้าดังกล่าวกับสินค้าเสื้อและกางเกงจึงเป็นการใช้สิทธิแต่เพียงผู้เดียวตาม พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 มาตรา 44 ในการใช้เครื่องหมายการค้านี้อย่างเครื่องหมายการค้าโดยชอบ การกระทำของจำเลยทั้งแปดหาใช่การกระทำต่อภาพเขียนรูปสุนัขกระโดดซึ่งเป็นรูปแบบของการแสดงออกซึ่งความคิดที่ได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 มาตรา 6 วรรคหนึ่ง แต่อย่างใดไม่ จึงไม่เป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ในภาพเขียนรูปสุนัขกระโดดของโจทก์ และไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายเพื่อการละเมิดลิขสิทธิ์แก่โจทก์

โจทก์ฟ้องขอให้พิพากษาว่าภาพเขียนตามเอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 1 เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของโจทก์ ห้ามจำเลยทั้งแปดเลียนแบบ ทำซ้ำ ภาพเขียนตามเอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข 1 อันเป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของโจทก์ ให้จำเลยที่ 1 ถึงที่ 4 ร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์จำนวน 6,900,000 บาท และร่วมกันชำระดอกเบี้ยแก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ของต้นเงินจำนวนดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยที่ 1 ถึงที่ 4 จะชำระเสร็จสิ้น ให้จำเลยที่ 5 ถึงที่ 8 ร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์จำนวน 2,656,000 บาท และร่วมกันชำระดอกเบี้ยแก่โจทก์ในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ของต้นเงินจำนวนดังกล่าวนับตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยที่ 5 ถึงที่ 8 จะชำระเสร็จสิ้น กับให้จำเลยที่ 5 ถึงที่ 8 ชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์เป็นรายเดือน เดือนละ 250,000 บาท นับตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะเลิกใช้งานอันมีลิขสิทธิ์ของโจทก์ จำเลยทั้งแปดให้การขอให้ยกฟ้อง ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษายกฟ้อง ให้โจทก์ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนจำเลยทั้งแปด โดยกำหนดค่าทนายความ 20,000 บาท โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศวินิจฉัยว่า คดีมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของโจทก์ข้อแรกว่า โจทก์เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในภาพเขียนลายเส้นรูปสุนัขกระโดด ภาพเขียนลายเส้นรูปสุนัขกระโดดและอักษรโรมันคำว่า "DALMATINER" คือภาพ และภาพเขียนลายเส้นรูปสุนัขกระโดดและอักษรโรมันคำว่า "dalmatiner" คือภาพ จำนวน 3 ภาพ ตามภาพเขียนหรือไม่ ในปัญหานี้ได้ความจากบันทึกถ้อยคำยืนยันข้อเท็จจริงของโจทก์ว่าโจทก์ได้คิดและเขียนภาพสุนัขกระโดดโดยได้ออกแบบและเขียนขึ้นจากแนวความคิดของโจทก์เอง โจทก์ได้เกิดจินตนาการในการคิดสร้างสรรค์ภาพตราสัญลักษณ์รูปสุนัขประดิษฐ์ที่มีรูปร่างปราดเปรียวว่องไว มีความทะเยอทะยานที่จะมุ่งไปสู่เป้าหมายแห่งความสำเร็จเพื่อจะนำไปใช้เป็นรูปตราสัญลักษณ์ทางธุรกิจของโจทก์ จนสุดท้ายมาลงตัวที่สุนัขพันธุ์หนึ่งที่มีรูปลักษณะตรงกับความต้องการของโจทก์ จึงได้เขียนรูปสุนัขดังกล่าวขึ้นมาจากจินตนาการ ต่อมาได้ขอให้นางสาวไฮดรุน สัญชาติเยอรมัน เพื่อนโจทก์ ซึ่งอาศัยอยู่ในประเทศสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ให้ช่วยทำการปรับปรุงภาพร่างรูปสุนัขของโจทก์เพื่อให้ได้ภาพเขียนที่ถูกต้องได้สัดส่วนโดดเด่นสวยงาม ตามภาพเขียน เมื่อปรับปรุงเสร็จแล้วนางสาวไฮดรุนก็มอบภาพเขียนที่สมบูรณ์กลับคืนมาให้โจทก์ หลังจากได้สร้างสรรค์ภาพเขียนแล้วโจทก์ได้คิดกลุ่มคำว่า "DALMATINER" เพื่อจะนำไปประกอบกับรูปสุนัขกระโดดอันเป็นภาพศิลปะของโจทก์ โดยจะให้อยู่ในรูปเครื่องหมายการค้าอีกรูปแบบหนึ่งต่างหากจากงานลิขสิทธิ์ในงานภาพเขียนรูปสุนัข เมื่อปี 2536 โจทก์ได้อนุญาตให้บริษัทสยามรีเซ็ท จำกัด นำเอาภาพเขียนรูปสุนัขและอักษรโรมันคำว่า dalmatiner" ประกอบกันไปจดทะเบียนเมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2536 ในรูปแบบของเครื่องหมายการค้า โดยบริษัทสยามรีเซ็ท จำกัด เป็นผู้ยื่นคำขอและจดทะเบียนเป็นเจ้าของไว้กับสินค้าในจำพวก 25 รายการสินค้า เสื้อแขนสั้น เสื้อแขนยาว เสื้อยืด กางเกงขาสั้น กางเกงขายาว เสื้อยกทรง กางเกงใน เสื้อซับใน ชุดนอน เป็นคำขอเลขที่ 256024 ทะเบียนเลขที่ ค55687 ตามสำเนาหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ส่วนพยานจำเลยทั้งแปดไม่มีพยานปากใดโต้แย้งคัดค้านว่าโจทก์ไม่ได้เป็นผู้สร้างสรรค์ภาพเขียนลายเส้นรูปสุนัขกระโดด ภาพเขียนลายเส้นรูปสุนัขกระโดดและอักษรโรมันคำว่า "DALMATINER" และภาพเขียนลายเส้นรูปสุนัขกระโดดและอักษรโรมันคำว่า "dalmatiner" จำนวน 3 ภาพ แต่อย่างใดโจทก์ได้ให้ถ้อยคำตามบันทึกถ้อยคำยืนยันข้อเท็จจริงของโจทก์ว่า เมื่อปี 2536 โจทก์ได้วาดภาพลายเส้นรูปสุนัขกระโดดและอักษรโรมันคำว่า "dalmatiner" จำนวน 3 ภาพ แต่ตามบันทึกถ้อยคำยืนยันข้อเท็จจริงของจำเลยที่ 2 และที่ 4 ได้ความว่าจำเลยที่ 2 และที่ 4 เข้ามาเกี่ยวข้องกับเครื่องหมายการค้ารูปสุนัขกระโดดและอักษรโรมันคำว่า "dalmatiner" ซึ่งบริษัทสยามรีเซ็ท จำกัด ได้จดทะเบียนไว้กับสินค้าในจำพวก 25 รายการสินค้า เสื้อ กางเกง ชุดนอน เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2536 เป็นคำขอจดทะเบียนเลขที่ 256024 ทะเบียนเลขที่ ค55687 ตามสำเนาหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า โดยเมื่อต้นปี 2539 จากการที่จำเลยที่ 2 และที่ 4 คุยกับโจทก์ในเรื่องธุรกิจอันนำไปสู่การดำเนินการจัดตั้งบริษัทจำเลยที่ 1 ขึ้นมารับดำเนินการจำหน่ายสินค้าที่ใช้เครื่องหมายการค้าดังกล่าว ส่วนจำเลยที่ 1 และที่ 3 เข้ามาเกี่ยวข้องกับเครื่องหมายการค้ารูปสุนัขกระโดดและอักษรโรมันคำว่า "dalmatiner" ตามคำขอจดทะเบียนเลขที่ 256024 ทะเบียนเลขที่ ค55687 ตามสำเนาหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าเอกสาร เมื่อมีการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทจำเลยที่ 1 ในว