ฎีกาที่ 3477/2543

พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474 มาตรา 29 วรรคสอง บัญญัติเป็นข้อยกเว้นว่า แม้จะเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าที่ยังมิได้ จดทะเบียนในประเทศไทยก็อาจฟ้องร้องว่ากล่าวเอาแก่เจ้าของเครื่องหมายการค้า อันได้จดทะเบียนไว้แล้วได้หากเข้าหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ เมื่อประกอบกับ มาตรา 41(1) ที่ให้สิทธิแก่ผู้มีส่วนได้เสียที่แสดงได้ว่าตนมีสิทธิใน เครื่องหมายการค้านั้นดีกว่าผู้ได้จดทะเบียนเป็นเจ้าของ อาจร้องขอให้ เพิกถอนทะเบียนเครื่องหมายการค้านั้นได้ โจทก์ซึ่งอ้างตนว่าเป็น ผู้มีส่วนได้เสียและมีสิทธิในเครื่องหมายการค้าดีกว่าจำเลยทั้งสอง จึงมีอำนาจฟ้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยทั้งสองได้ แม้ตามคำฟ้องของโจทก์จะได้กล่าวอ้างถึงการอุทธรณ์คำสั่งของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าต่อศาลตาม พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 ซึ่งใช้บังคับในภายหลัง แต่การที่โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองถอนคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า พอถือได้ว่าโจทก์ฟ้องคดีต่อศาลในการกระทำของจำเลยทั้งสองที่นำเครื่องหมายการค้าของโจทก์ไปจดทะเบียนเป็นเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสองได้

โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์ได้รับโอนสิทธิและผลประโยชน์ในเครื่องหมายการค้าคำว่า "MOSKOVSKAYA OSOBAYA VODKA" อ่านว่า"มอสโก๊ฟสกาย่า โอโซบาย่า วอดก้า" และรูปเครื่องหมายการค้ามาจากบริษัทผู้โอนสิทธิ บริษัทผู้โอนสิทธิเคยยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าว ณ กรมทรัพย์สินทางปัญญา แต่นายทะเบียนเครื่องหมายการค้าได้มีคำสั่งปฏิเสธไม่รับจดทะเบียน เนื่องจากเครื่องหมายการค้าดังกล่าวเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าคำว่า "MOSKOVSKAYA" ซึ่งได้จดทะเบียนไว้แล้ว เครื่องหมายการค้าคำว่า "MOSKOVSKAYA OSOBAYA VODKA" และรูปดังกล่าวได้จดทะเบียนไว้ในประเทศต่าง ๆ เช่น ประเทศสหพันธรัฐรัสเซียและอังกฤษตั้งแต่ พ.ศ. 2517 สินค้าเหล้าวอดก้าภายใต้เครื่องหมายการค้าดังกล่าวและเครื่องหมายการค้านั้นมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักแพร่หลายทั่วโลก จำเลยที่ 1 และที่ 2 ซึ่งอยู่ในวงการผู้แทนจำหน่ายสุรายี่ห้อต่าง ๆ ได้ลอกเลียนแบบเครื่องหมายการค้าของโจทก์และนำมายื่นขอจดทะเบียนโดยไม่สุจริต ที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ได้ยื่นขอจดทะเบียนไว้เป็นเครื่องหมายการค้าที่ต้องห้ามรับจดทะเบียน เนื่องจากเป็นเครื่องหมายที่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายที่มีชื่อเสียงแพร่หลายทั่วไปจนอาจทำให้สาธารณชนสับสนหลงผิดในความเป็นเจ้าของหรือแหล่งกำเนิดของสินค้า บริษัทผู้โอนสิทธิให้โจทก์ได้ยื่นคำร้องขอต่อคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 จดทะเบียนไว้ คณะกรรมการเครื่องหมายการค้ามีคำสั่งยกคำร้องของบริษัทผู้ร้องที่ขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า โดยเห็นว่าหลักฐานที่บริษัทผู้ร้องนำส่งยังไม่เพียงพอที่จะรับฟังได้ว่า เครื่องหมายการค้าของบริษัทผู้ร้องมีความแพร่หลายขอให้พิพากษาว่าโจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า "MOSKOVSKAYA OSOBAYA" ดีกว่าเครื่องหมายการค้าคำขอเลขที่ 210332 ทะเบียนเลขที่ 153035 ที่จำเลยที่ 1 และที่ 2จดทะเบียนไว้ (ที่ถูกเป็นโจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า"MOSKOVSKAYA" ตามทะเบียนเลขที่ 153035 ดีกว่าจำเลยทั้งสอง)และเครื่องหมายการค้าของจำเลยทั้งสองเป็นเครื่องหมายการค้าที่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าที่มีชื่อเสียงแพร่หลายทั่วไปของโจทก์และขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนหรือรัฐประศาสโนบาย ไม่มีลักษณะอันพึงจดทะเบียนได้ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 มาตรา 8(10) และ (11) ให้จำเลยที่ 1 และที่ 2 ถอนเครื่องหมายการค้าคำขอเลขที่ 210332 ทะเบียนเลขที่ 153035 หากจำเลยที่ 1 และที่ 2 ไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแสดงเจตนาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ห้ามจำเลยที่ 1และที่ 2 ใช้และยื่นขอจดทะเบียนหรือเกี่ยวข้องในทางใด ๆ กับเครื่องหมายการค้าคำว่า "MOSKOVSKAYA" รวมทั้งเครื่องหมายการค้าอื่นใดที่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์อีกต่อไป จำเลยให้การและแก้ไขคำให้การว่า เมื่อคณะกรรมการเครื่องหมายการค้ามีคำสั่งยกคำร้องของโจทก์ คณะกรรมการเครื่องหมายการค้าจึงเป็นผู้โต้แย้งสิทธิของโจทก์ ดังนั้น โจทก์จึงชอบที่จะดำเนินการฟ้องร้องเอาแก่คณะกรรมการเครื่องหมายการค้าสิทธิเรียกร้องตามคำฟ้องของโจทก์ขาดอายุความเนื่องจากโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสองในวันที่ 19 พฤศจิกายน2541 ซึ่งเป็นเวลาเกินกว่า 90 วัน นับแต่วันที่โจทก์ทราบคำสั่งยกคำร้องขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 มาตรา 65 วรรคสอง และเป็นเวลาเกินกว่า5 ปี นับแต่วันที่นายทะเบียนมีคำสั่งให้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยทั้งสองคือวันที่ 19 ธันวาคม 2533 ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 มาตรา 67 วรรคแรก โจทก์มิใช่ผู้รับโอนสิทธิและผลประโยชน์ในเครื่องหมายการค้าที่พิพาทอย่างถูกต้องตามทางปฏิบัติของทางราชการ จำเลยทั้งสองจึงเป็นผู้มีสิทธิในการใช้เครื่องหมายการค้าดังกล่าวโดยชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ยกฟ้อง ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษาให้เพิกถอนคำสั่งของนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าที่มีคำสั่งให้รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามทะเบียนเลขที่ 153035 ลงวันที่ 19 ธันวาคม 2533 ให้เพิกถอนคำสั่งของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้า และให้นายทะเบียนเครื่องหมายการค้าดำเนินการเกี่ยวกับคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า "MOSKOVSKAYA OSOBAYA VODKA" ของโจทก์ตามคำขอเลขที่ 294099 ลงวันที่ 25 กันยายน 2538 ต่อไป คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยก จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงที่คู่ความไม่โต้เถียงกันในชั้นนี้ ฟังได้ว่า โจทก์จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดตามกฎหมายของประเทศสหพันธรัฐรัสเซียใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า Closed Joint Stock Company "SOJUZPLODOIMPORT" เป