ฎีกาที่ 3543/2545

การดำเนินการเกี่ยวกับการรับหรือไม่รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 อยู่ในกรอบอำนาจหน้าที่และการควบคุมของกรมทรัพย์สินทางปัญญาจำเลยที่ 1 ตามพระราชบัญญัติโอนอำนาจหน้าที่และกิจการบริหารบางส่วนของกรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์และของกรมศิลปากรกระทรวงศึกษาธิการ ไปเป็นของกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ พ.ศ. 2535มาตรา 3 และพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมทรัพย์สินทางปัญญากระทรวงพาณิชย์ พ.ศ. 2535 มาตรา 3 โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2ในฐานะผู้แทนกรมจำเลยที่ 1 ขอให้เพิกถอนคำสั่งของนายทะเบียนและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าที่ไม่รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์โดยเห็นว่าเป็นคำสั่งและคำวินิจฉัยที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายได้ คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าที่จะเป็นที่สุดตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 มาตรา 18 วรรคหนึ่ง ต้องเป็นคำวินิจฉัยที่ถูกต้องตามกฎหมายหรือชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น หากคำวินิจฉัยของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าไม่ถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ชอบด้วยกฎหมายผู้อุทธรณ์ย่อมมีสิทธินำคดีมาฟ้องต่อศาลเพื่อขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยนั้นได้ โจทก์บรรยายว่า โจทก์ได้ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า TRUSTY นายทะเบียนเครื่องหมายการค้าและคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าไม่รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าโดยอ้างว่าเครื่องหมายการค้าของโจทก์เป็นคำที่เล็งถึงลักษณะและคุณสมบัติของสินค้าโดยตรง ไม่มีลักษณะบ่งเฉพาะอันพึงรับจดทะเบียนได้ โจทก์เห็นว่าคำสั่งของนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะคำว่า TRUSTY ไม่เล็งถึงลักษณะและคุณสมบัติของสินค้าโดยตรง แต่เป็นเครื่องหมายการค้าที่มีลักษณะบ่งเฉพาะอันพึงได้รับการจดทะเบียน คำสั่งไม่รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าให้โจทก์ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ดังนี้ คำฟ้องของโจทก์เท่ากับโต้แย้งว่า คำสั่งของนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าไม่ถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย การที่นายทะเบียนและคณะกรรมการเครื่องหมายการค้ามีคำสั่งและคำวินิจฉัยไม่รับจดทะเบียนจึงเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศและวิธีพิจารณาคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ พ.ศ. 2539 มาตรา 26ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55 โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้อง แม้คำว่า TRUSTY จะมีความหมายว่า ไว้วางใจ เชื่อถือได้แต่เมื่อนำไปใช้กับสินค้าในจำพวกที่ 31 ได้แก่ อาหารสัตว์ ก็มิได้มีความหมายที่บ่งบอกถึงลักษณะของอาหารสัตว์ว่าเป็นอาหารสัตว์ชนิดใด หรือบ่งบอกคุณสมบัติของอาหารสัตว์ชนิดนั้นว่า เป็นสินค้าที่ดีทำให้สัตว์แข็งแรง สมบูรณ์ สุขภาพดี น่าไว้วางใจที่จะนำมาเป็นอาหารสัตว์ได้โดยปลอดภัย แต่เป็นคำที่มีลักษณะไปในทางโน้มน้าวให้บุคคลทั่วไปที่ประสงค์จะซื้ออาหารสัตว์เกิดความสนใจในสินค้าชนิดนั้นมากกว่า จึงเป็นคำที่ไม่ได้เล็งถึงลักษณะหรือคุณสมบัติของสินค้าอาหารสัตว์โดยตรง แต่เป็นคำที่มีลักษณะบ่งเฉพาะ เมื่อนำไปใช้เป็นเครื่องหมายการค้าสำหรับสินค้าดังกล่าวตามมาตรา 7 วรรคสอง(2) แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 จึงมีลักษณะอันพึงรับจดทะเบียนได้ตามมาตรา 6 พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศและวิธีพิจารณาคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ พ.ศ. 2539มาตรา 26 ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 167 กำหนดให้ศาลต้องมีคำสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมเสมอไม่ว่าคู่ความจะมีคำขอหรือไม่ ที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษาให้จำเลยทั้งสองใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ จึงชอบด้วยบทกฎหมายดังกล่าว

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดจดทะเบียนตามกฎหมายของประเทศสมาพันธรัฐสวิส จำเลยที่ 1 เป็นกรมในกระทรวงพาณิชย์ มีอำนาจหน้าที่ควบคุมการดำเนินการรับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 โดยมีนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าเป็นข้าราชการในกรมจำเลยที่ 1ซึ่งมีหน้าที่ในการตรวจสอบคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าและดำเนินการรับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า และมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้แทนกรมจำเลยที่ 1 นอกจากนี้จำเลยที่ 2 ยังเป็นประธานกรรมการในคณะกรรมการเครื่องหมายการค้า ซึ่งมีหน้าที่พิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์ในเรื่องเครื่องหมายการค้าตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 โจทก์เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าคำว่า FRISKIES และเครื่องหมายอื่น ๆ ที่มีคำว่า TRUSTY ประกอบ เช่น เครื่องหมายคำว่า TRUSTY เป็นต้น โจทก์ได้ใช้เครื่องหมายการค้าดังกล่าวกับสินค้าอาหารสัตว์ โดยสินค้าภายใต้เครื่องหมายการค้าของโจทก์ดังกล่าวมีจำหน่ายและโฆษณาแพร่หลายทั่วไป นอกจากนั้นโจทก์ยังได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวไว้ในหลายประเทศทั่วโลกเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม2540 โจทก์ได้ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า TRUSTY เพื่อใช้กับสินค้าจำพวกที่ 31 รายการสินค้าอาหารสัตว์ ตามคำขอเลขที่ 338046 แต่นายทะเบียนเครื่องหมายการค้ามีคำสั่งไม่รับจดทะเบียน เนื่องจากนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าเห็นว่า เครื่องหมายการค้าของโจทก์เป็นคำที่เล็งถึงลักษณะคุณสมบัติของสินค้าโดยตรงไม่มีลักษณะบ่งเฉพาะอันพึงรับจดทะเบียนได้ โจทก์ไม่เห็นด้วยกับคำสั่งของนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าโดยโจทก์เห็นว่า คำว่า TRUSTY เป็นคำที่ไม่เล็งถึงลักษณะและคุณสมบัติของสินค้าโดยตรง ชอบที่จะได้รับการจดทะเบียนต่อไป จึงได้ยื่นคำอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการเครื่องหมายการค้า แต่คณะกรรมการเครื่องหมายการค้า ซึ่งมีจำเลยที่ 2เป็นประธานกรรมการนั้น มีคำวินิจฉัยยืนตามโดยเห็นว่าคำว่า TRUSTY มีความหมายว่า ไว้วางใจ เชื่อถือได้ เมื่อนำมาใช้กับสินค้าตามที่ยื่นขอจดทะเบียนนับว่าเป็นคำที่เล็งถึงคุณสมบัติของสินค้าโดยตรง ไม่มีลักษณะบ่งเฉพาะตามมาตรา 7 วรรคสอง(2) แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 ไม่มีลักษณะอันพึงรับจดทะเบียนได้ตามมาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติเดียวกันโจทก์เห็นว่าคำสั่งของนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าและคำวินิจฉัยของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าดังกล่าวนั้นไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากคำว่า TRUSTY นั้น เป็นคำที่ไม่ได้เล็งถึงลักษณะและคุณสมบัติของสินค้าโดยตรง เพราะคำว่า TRUSTY มีความหมายหลายความหมายเป็นทั้งคำคุณศัพท์และเป็นคำนามโดยคำคุณศัพท์มีความหมายว่า ไว้วางใจ เชื่อถือได้ส่วนคำนามมีความหมายว่า นักโทษที่มีความประพฤติดีหรือไว้วางใจได้ซึ่งจะได้รับสิทธิพิเศษ ซึ่งความหมายในทางคำนามนั้นเห็นได้ชัดเจนว่าไม่มีความหมายที่เล็งถึงลักษณะหรือคุณสมบัติของสินค้าอาหารสัตว์โดยตรง ส่วนความหมายในทางคำคุณศัพท์นั้น แม้คำว่า TRUSTY จะมีความหมายว่า ไว้วางใจ เชื่อถือได้ แต่ก็ไม่มีความหมายที่เล็งถึงลักษณะหรือคุณสมบัติของสินค้าอาหารสัตว์โดยตรงเช่นกัน เพราะไม่ได้สื่อความหมายหรือบรรยายถึงรูปลักษณะของสินค้าอาหารสัตว์หรือแสดงถึงสรรพคุณหรือการใช้งานของสินค้าอาหารสัตว์แต่อย่างใด เครื่องหมายการค้า TRUSTY ของโจทก์จึงไม่มีคำที่เล็งถึงลักษณะหรือคุณสมบัติของสินค้านั้นโดยตรง ตามมาตรา 7 วรรคสอง(2) แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 แต่เป็นเครื่องหมายการค้าที่มีลักษณะบ่งเฉพาะของโจทก์ ที่ทำให้ประชาชนหรือผู้ใช้สินค้าทราบและเข้าใจได้ว่า สินค้าของโจทก์ที่ใช้เครื่องหมายการค้าคำว่า TRUSTY นั้นแตกต่างไปจากสินค้าอื่นนอกจากนี้โจทก์ยังได้ใช้เครื่องหมายการค้าดังกล่าวโดยได้ผลิตจำหน่ายสินค้าภายใต้เครื่องหมายการค้าคำว่า TRUSTY และได้โฆษณาสินค้าภายใต้เครื่องหมายการค้าคำว่า TRUSTY มาเป็นเวลานานจนแพร่หลายแล้ว และยังได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวไว้ในหลายประเทศแล้วด้วย เครื่องหมายการค้าคำว่า TRUSTY ของโจทก์จึงมีลักษณะบ่งเฉพาะอันพึงได้รับการจดทะเบียนต่อไป คำสั่งของนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าที่ปฏิเสธไม่รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า TRUSTY ของโจทก์ตามคำขอเลขที่ 338046 นั้น จึงเป็นคำสั่งและคำวินิจฉัยที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายทำให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้เพิกถอนคำสั่งของนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าที่ พณ. 0703/396 ลงวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2541และคำวินิจฉัยของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าที่ 1294/2542 ที่ไม่รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า TRUSTY ของโจทก์ตามคำขอเลขที่ 338046 ให้จำเลยทั้งสองและนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าดำเนินการเกี่ยวกับคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า TRUSTY ของโจทก์ตามคำขอเลขที