ฎีกาที่ 4205/2549

กรมทรัพย์สินทางปัญญาจำเลยมีฐานะเป็นกรมในสังกัดกระทรวงพาณิชย์โดยผลของพระราชบัญญัติโอนอำนาจหน้าที่และกิจการบริหารบางส่วนของกรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์ พ.ศ.2535 พระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ พ.ศ.2535 และ พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 จำเลยจึงมีอำนาจหน้าที่ในการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยเครื่องหมายการค้า ซึ่งได้แก่การดำเนินการเกี่ยวกับการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าตาม พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 และถึงแม้ว่านายทะเบียนเครื่องหมายการค้าจะเป็นเจ้าหน้าที่โดยตรงในการมีคำสั่งเกี่ยวกับการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าและมีคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าเป็นผู้พิจารณาอุทธรณ์ แต่การดำเนินการของเจ้าหน้าที่และคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าดังกล่าวก็อยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของจำเลยในฐานะที่เป็นกรมซึ่งรับผิดชอบปฏิบัติงานในเรื่องนี้ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลย คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าที่จะเป็นที่สุดตาม พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 มาตรา 18 วรรคหนึ่งนั้น เป็นเพียงถึงที่สุดในทางฝ่ายบริหารเท่านั้นหาได้ตัดสิทธิโจทก์มิให้นำคดีมาฟ้องศาลไม่ ดังนั้น ถ้าโจทก์เห็นว่าคำวินิจฉัยของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าไม่ถูกต้องหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย โจทก์ย่อมมีสิทธิที่จะนำคดีมาฟ้องต่อศาลเพื่อขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าได้ ยา Tequin ของโจทก์เป็นยาที่ใช้สำหรับรักษามนุษย์ซึ่งต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์และมีจำหน่ายในโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลเท่านั้น ส่วนยา TRIQUIN ของจำเลยเป็นยาที่ใช้สำหรับสัตว์ซึ่งจำหน่ายในร้านขายยาแผนปัจจุบันสำหรับสัตว์ แม้โจทก์จะใช้เครื่องหมายการค้าของโจทก์กับสินค้าจำพวกที่ 5 เหมือนกับเครื่องหมายการค้าของบุคคลอื่นที่จดทะเบียนไว้แล้ว แต่สินค้าของโจทก์เป็นผลิตภัณฑ์ยาสำหรับรักษามนุษย์ ส่วนสินค้าตามเครื่องหมายการค้าที่มีการจดทะเบียนแล้วเป็นยาสำหรับรักษาสัตว์ซึ่งมีสถานที่จำหน่ายยาแยกต่างหากจากกัน ลักษณะของตัวอักษรในเครื่องหมายการค้า เสียงเรียกขานและผลิตภัณฑ์สินค้าที่ใช้เครื่องหมายการค้าไม่มีลักษณะคล้ายกับเครื่องหมายการค้าที่มีการจดทะเบียนไว้แล้วจนอาจทำให้สาธารณชนเกิดการสับสนหรือหลงผิดในตัวสินค้าหรือแหล่งกำเนิดของสินค้า จึงมีลักษณะอันพึงรับจดทะเบียนได้ตาม พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 มาตรา 6 และ มาตรา 13

โจทก์ฟัองว่า เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2543 โจทก์ได้ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า TEQUIN ในลักษณะประดิษฐ์สำหรับสินค้าจำพวกที่ 5 รายการสินค้ายาที่เตรียมขึ้นเพื่อรักษาโรคติดเชื้อ และได้ยื่นขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงรูปเครื่องหมายการค้าในคำขอจดทะเบียนดังกล่าว ต่อมานายทะเบียนเครื่องหมายการค้ามีคำสั่งไม่รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์ โดยอ้างเหตุว่าเป็นเครื่องหมายการค้าที่ไม่มีลักษณะอันพึงรับจดทะเบียนได้ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ.2534 มาตรา 6 เพราะเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของบุคคลอื่นที่ได้จดทะเบียนไว้แล้ว คือ เครื่องหมายการค้าคำว่า TRIQUIN คำขอเลขที่/ทะเบียนเลขที่ 236210/ค 2757 สำหรับสินค้าจำพวกที่ 5 รายการสินค้ายาฆ่าเชื้อแบคทีเรียสำหรับใช้กับสัตว์ โจทก์ยื่นอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการเครื่องหมายการค้า แต่คณะกรรมการเครื่องหมายการค้ามีคำวินิจฉัยยกอุทธรณ์ของโจทก์ โจทก์เห็นว่าคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะเครื่องหมายการค้าคำว่า ในลักษณะประดิษฐ์ของโจทก์แตกต่างจากเครื่องหมายการค้าคำว่า TRIQUIN ทั้งตัวสะกด เสียงเรียกขาน และรูปลักษณะโดยรวม นอกจากนี้สินค้าที่ขอจดทะเบียนก็ต่างกันด้วย เครื่องหมายการค้าของโจทก์มิได้เป็นเครื่องหมายการค้าที่คล้ายกับเครื่องหมายการค้าที่บุคคลอื่นได้จดทะเบียนไว้แล้วจนอาจทำให้สาธารณชนสับสนหลงผิดในความเป็นเจ้าของหรือแหล่งกำเนิดของสินค้าแต่อย่างใด โจทก์และเจ้าของเครื่องหมายการค้าคำว่า TRIQUIN ต่างได้ใช้เครื่องหมายการค้ากับสินค้าของตนโดยเจตนาอันสุจริตตลอดมาในหลายประเทศโดยปราศจากการสับสนหลงผิดของสาธารณูปโภค อีกทั้งมิได้มีการลอกเลียนหรืออาศัยชื่อเสียงในเครื่องหมายการค้าของอีกฝ่ายหนึ่งโจทก์ได้ยื่นขอขึ้นทะเบียนตำรับยาตามกฎหมายต่อคณะกรรมการอาหารและยาและได้รับการอนุมัติเรียบร้อยแล้ว ขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งของนายทะเบียนตามหนังสือเลขที่ พณ 0704/2242 และคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าที่ 1051/2544 และให้จำเลยดำเนินการเกี่ยวกับคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าและจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามคำขอเลขที่ 411883 แก่โจทก์ หากจำเลยไม่ดำเนินการดังกล่าวขอให้ถือคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาของจำเลย จำเลยให้การว่า จำเลยไม่มีอำนาจหน้าที่ในการพิจารณาและมีคำสั่งเกี่ยวกับคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์ แต่เป็นหน้าที่ของนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าและคณะกรรมการเครื่องหมายการค้า โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง อย่างไรก็ตาม นายทะเบียนเครื่องหมายการค้าได้พิจารณาคำขอของโจทก์โดยชอบด้วยกฎหมายโดยสุจริตและเป็นธรรมแล้ว เมื่อโจทก์ยื่นอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าและคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าได้มีคำวินิจฉัยให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ คำวินิจฉัยของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าย่อมเป็นที่สุด โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีนี้อีก โจทก์ไม่มีหลักฐานแสดงว่าโจทก์ได้ใช้เครื่องหมายการค้าคำว่า มาแล้วโดยสุจริตและมีชื่อเสียงแพร่หลายทั่วไปทั้งในประเทศและต่างประเทศ จนไม่ทำให้สาธารณชนสับสนหรือหลงผิดในความเป็นเจ้าของหรือแหล่งกำเนิดของสินค้า ขอให้ยกฟ้อง ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษาให้เพิกถอนคำสั่งของนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามหนังสือเลขที่ พณ 0704/2542 และคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าที่ 1051/2542 และให้นายทะเบียนเครื่องหมายการค้าดำเนินการเกี่ยวกับคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า ของโจทก์ตามคำขอเลขที่ 411883 ต่อไป คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยก ให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์โดยกำหนดค่าทนายความให้ 5,000 บาท จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ในเบื้องต้นว่าโจทก์ได้ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า Tequin เพื่อใช้กับสินค้าจำพวกที่ 4 รายการสินค้า ยาที่เตรียมขึ้นเพื่อรักษาโรคติดเชื้อ ตามคำขอเลขที่ 411883 เอกสารหมาย จ.5 และได้ยื่นคำร้องขอแก้ไขรายการในคำขอจดทะเบียนโดยขอเปลี่ยนรูปเครื่องหมายการค้าใหม่ นายทะเบียนมีคำสั่งอนุญาต ตามสำเนาคำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงเอกสารหมาย จ.6 หรือ ล.3 แต่นายทะเบียนเครื่องหมายการค้าปฏิเสธไม่รับจดทะเบียนให้ โดยเห็นว่าเครื่องหมายการค้าของโจทก์เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของบุคคลอื่นตามทะเบียนเลขที่ 236210 ตามสำเนาคำสั่งนายทะเบียนเอกสารหมาย จ.7 หรือ ล.4 โจทก์อุทธรณ์ คณะกรรมการเครื่องหมายการค้ามีมติยืนตามคำสั่งปฏิเสธของนายทะเบียนและให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ โจทก์จึงฟ้องจำเลยต่อศาล ปัญหาที่ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยในประการแรกมีว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยหรือไม่ โดยจำเลยอุทธรณ์ว่า จำเลยไม่มีอำนาจหน้าท