ฎีกาที่ 4420/2539

นายเรือซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาหรือควบคุมเรือหรืออากาศยานหรือตัวแทน หรือทั้งสองคนร่วมกันมีหน้าที่จะต้องรับผิดในการชำระค่าธรรมเนียมล่วงเวลาของพนักงานศุลกากรที่ไปปฏิบัติหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องว่าน้ำมันเชื้อเพลิง และน้ำมันหล่อลื่นที่จำเลยจำหน่ายให้บริษัทการบินระหว่าง ประเทศได้นำออกไปจากประเทศไทยจริงหรือไม่ และมีจำนวนเท่าใดเพื่อรับรองต่อกรมสรรพสามิตให้คืนภาษีอากรแก่จำเลย เมื่อจำเลยเป็นเพียงบริษัทผู้ค้าน้ำมันที่จำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันหล่อลื่นแก่บริษัทสายการบินเพื่อใช้เติมให้แก่อากาศยาน มิใช่นายเรือและไม่ได้ความว่าเป็นตัวแทนนายเรือตามมาตรา 110 แห่งพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2469 จำเลยจึงไม่มีหน้าที่ชำระค่าธรรมเนียมล่วงเวลาดังกล่าว

โจทก์ฟ้องว่า อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 122 แห่งพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2469 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติศุลกากร (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2483 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังได้ออกกฎกระทรวงการคลัง ออกตามความในพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2469 ลงวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2483 ว่า การที่พนักงานไปประจำการก่อนหรือหลังเวลาราชการหรือในวันอาทิตย์ วันหยุด ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติศุลกากรพ.ศ. 2469 มาตรา 110 ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติศุลกากร (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2483 นั้น ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามใบแนบ ศ.3 ท้ายกฎกระทรวงและต่อมาวันที่ 10 พฤษภาคม 2521รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังได้ออกกฎกระทรวง ฉบับที่ 73(พ.ศ. 2521) ออกตามความในพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2469ข้อ 2 ให้ยกเลิกในแนบ ศ.3 ท้ายกฎกระทรวงการคลังออกตามความในพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2469 ลงวันที่ 29 พฤศจิกายนพ.ศ. 2483 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 71(พ.ศ. 2521) ออกตามความในพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2469และให้ใช้ใบแนบ ศ.3 ท้ายกฎกระทรวงดังกล่าวแทน และอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 18 แห่งพระราชบัญญัติศุลกากร (ฉบับที่ 8)พ.ศ. 2480 อธิบดีกรมศุลกากรสั่งลดหย่อนอัตราค่าธรรมเนียมสำหรับพนักงานไปประจำการฯ ณ ท่าอากาศยานกรุงเทพตามใบแนบ ศ.3ท้ายกฎกระทรวง ฉบับที่ 73 (พ.ศ. 2521) ออกตามความในพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2469 โดยได้ออกประกาศกรมศุลกากรที่ 14/2521 ลงวันที่ 1 มิถุนายน 2521 เรื่อง ลดหย่อนอัตราค่าธรรมเนียมสำหรับพนักงานไปประจำการฯ ณ ท่าอากาศยานกรุงเทพให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมสำหรับพนักงานไปประจำการ ณ ท่าอากาศยานกรุงเทพฯ ดังนี้ 2.1 ถ้าได้ยื่นคำขอทำการไว้ต่อพนักงานศุลกากรในเวลาราชการก่อนเวลา 16.30 นาฬิกา ของวันก่อนวันที่จะทำการหรือได้ยื่นคำขอทำการก่อนเวลา 16.30 นาฬิกา ว่าจะทำการนอกเวลาราชการในวันเดียวกับวันที่ขอ 2.1.1 ประจำการในเรือขาเข้าหรือขาออก (ก) กลางวัน วันเสาร์ อาทิตย์ หรือวันหยุดลำละ 300 บาท(ข) เวลาตั้งแต่ 18.00 นาฬิกา ถึง 24.00 นาฬิกา ลำละ 300 บาท(ค) เวลาตั้งแต่ 24.00 นาฬิกา ถึง 066.00 นาฬิกา ลำละ 400 บาทจำเลยประกอบกิจการค้าส่งออกประเภทน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันหล่อลื่นโดยเป็นผู้จำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันหล่อลื่นให้แก่บริษัทผู้ประกอบธุรกิจการบินระหว่างประเทศวิธีการจำหน่ายจำเลยจะเติมน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันหล่อลื่นให้แก่อากาศยานของบริษัทผู้ประกอบธุรกิจการบินต่าง ๆ ที่เข้ามาจอดที่ท่าอากาศยานกรุงเทพฯ ก่อนจะเดินทางออกจากประเทศไทยไปยังต่างประเทศ น้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันหล่อลื่นดังกล่าว จำเลยซื้อจากต่างประเทศและต้องเสียภาษีอากรนำเข้าต่อกรมสรรพสามิตขณะนำเข้ามาในประเทศไทยเมื่อจำเลยจำหน่ายน้ำมันดังกล่าวโดยเติมให้แก่อากาศยานที่เดินทางออกจากประเทศไทย จำเลยจึงมีสิทธิจะได้รับคืนภาษีอากรนำเข้าที่ชำระไว้ต่อกรมสรรพสามิต โจทก์มีหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องว่าน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันหล่อลื่นที่จำเลยจำหน่ายให้แก่บริษัทผู้ประกอบกิจการบินระหว่างประเทศได้นำออกไปจากประเทศไทยจริงหรือไม่ และมีจำนวนเท่าใด เพื่อรับรองต่อกรมสรรพสามิตให้คืนภาษีอากรให้แก่จำเลย เมื่อระหว่างวันที่ 1 มิถุนายน 2521 ถึงวันที่ 31 สิงหาคม 2531จำเลยได้ยื่นคำขอทำการไว้ต่อพนักงานศุลกากรในเวลาราชการก่อนเวลา16.30 นาฬิกา ของวันก่อนวันที่จะทำการรวมกับยื่นคำขอทำการก่อนเวลา 16.30 นาฬิกา ว่าจะทำการนอกเวลาราชการในวันเดียวกับวันที่ขอโดยได้วางเงินประกันให้คุ้มเงินค่าทำการล่วงเวลา สำหรับเดือนหนึ่ง ๆ ทั้งนี้ เพื่อสะดวกแก่ผู้ค้าคือจำเลย โดยขอให้เจ้าพนักงานของโจทก์ปฏิบัติหน้าที่ตรวจสอบการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันหล่อลื่นของจำเลยแก่อากาศยานที่เข้ามาจอดในท่าอากาศยานกรุงเทพและจะเดินทางออกไปนอกประเทศไทยเจ้าพนักงานของโจทก์ซึ่งประจำการ ณ ท่าอากาศยานกรุงเทพ จึงได้ปฏิบัติหน้าที่ตรวจสอบว่าจำเลยได้เติมน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันหล่อลื่นให้แก่อากาศยานและอากาศยานได้เดินทางออกไปนอกประเทศจริงหรือไม่ ตามอำนาจหน้าที่ในช่วงเวลาก่อนหรือหลังเวลาราชการหรือในวันเสาร์ วันอาทิตย์ วันหยุด ในเรือซึ่งเป็นอากาศยานตามคำขอของจำเลย และเพื่อความสะดวกของจำเลยดังกล่าวจำเลยจึงต้องเสียค่าธรรมเนียมสำหรับพนักงานไปประจำการก่อนหรือหลังเวลาราชการในวันเสาร์ วันอาทิตย์หรือวันหยุดตามใบแนบ ศ.3ท้ายกฎกระทรวงฉบับที่ 73 (พ.ศ. 2521) จำเลยได้ชำระค่าธรรมเนียมสำหรับพนักงานไปประจำการในเรือคืออากาศยานขาเข้าหรือขาออกให้แก่โจทก์ โดยชำระเป็นช่วงเวลาทำการกลางวันเสาร์ วันอาทิตย์หรือวันหยุดระหว่างเวลา 18.00 นาฬิกา ถึง 24.00 นาฬิกา ในอัตรา300 บาท และระหว่างเวลา 24.00 นาฬิกา ถึง 06.00 นาฬิกา ในอัตรา 400 บาท ซึ่งไม่ถูกต้องที่ถูกจำเลยจะต้องชำระค่าธรรมเนียมดังกล่าวให้แก่โจทก์ตามช่วงเวลาเป็นรายลำอากาศยานตามห