ฎีกาที่ 4432/2553

คดีก่อนโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งห้ากล่าวหาว่าร่วมกันกระทำความผิดตาม ป.อ. มาตรา 271 และ พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้าฯ มาตรา 109 และ 110 ซึ่งเป็นความผิดเกี่ยวกับการจำหน่ายสินค้าโดยหลอกลวงในแหล่งกำเนิดของสินค้าและเลียนเครื่องหมายการค้าของผู้อื่น ส่วนคดีนี้เป็นคดีแพ่งพิพาทกันในเรื่องสิทธิในเครื่องหมายการค้าที่โจทก์และจำเลยที่ 3 ต่างได้รับการจดทะเบียนว่าใครมีสิทธิดีกว่าและมีเหตุเพิกถอนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 3 ได้หรือไม่ หรือเป็นข้อพิพาทเกี่ยวกับทะเบียนเครื่องหมายการค้าและชื่อทางการค้าโดยตรง ประเด็นในคดีนี้จึงมีว่าใครมีสิทธิในเครื่องหมายการค้าและชื่อทางการค้าดีกว่ากัน คดีนี้ย่อมมิใช่คดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา ซึ่งในการพิจารณาคดีส่วนแพ่งต้องถือข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในคดีส่วนอาญาตาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่งประเทศและวิธีพิจารณาคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศฯ มาตรา 26 ประกอบ ป.วิ.อ. มาตรา 46 เครื่องหมายการค้าของโจทก์และของจำเลยที่ 3 ประกอบด้วยคำว่า KOBE และ GOBE เป็นสาระสำคัญ ซึ่งคำทั้งสองต่างใช้อักษรโรมันตัวพิมพ์ใหญ่ 4 ตัว มีเสียงเรียกขานเหมือนกันว่า โกเบ และใช้กับสินค้าลวดเชื่อมโลหะเหมือนกัน กล่องบรรจุสินค้ามีสีเหมือนกัน ขนาดเท่ากัน ตัวอักษรบนกล่องและการวางตำแหน่งตัวอักษรคล้ายกัน เมื่อคำนึงถึงว่าส่วนใหญ่ของสาธารณชนมิได้มีความรู้ภาษาอังกฤษดีพอที่จะแยกความแตกต่างของตัวอักษรด้วยแล้ว ย่อมเป็นไปได้ง่ายที่สาธารณชนจะเกิดความสับสนหรือหลงผิดในความเป็นเจ้าของสินค้าหรือแหล่งกำเนิดของสินค้าได้ เครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 3 จึงเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ คำว่า KOBE จนถึงกับเป็นการลวงสาธารณชนให้สับสนหรือหลงผิด โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 3 ได้ คำว่า KOBE ที่โจทก์ใช้เป็นเครื่องหมายการค้าและชื่อทางการค้าในการประกอบการค้าของโจทก์เป็นทรัพย์สินอย่างหนึ่งของโจทก์ การที่จำเลยที่ 1 จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลเพื่อประกอบการค้าผลิตภัณฑ์ลวดเชื่อมโลหะเช่นเดียวกันกับโจทก์ โดยใช้ชื่อว่า บริษัทเค โอ บี อี เวลดิ้ง จำกัด ซึ่งเขียนด้วยอักษรโรมันว่า KOBE WELDING CO., LTD พ้องกับเครื่องหมายการค้าที่มีชื่อเสียงแพร่หลายทั่วไปและชื่อทางการค้าของโจทก์ กับนำชื่อภาษาอังกฤษของจำเลยที่ 1 ไปพิมพ์ที่กล่องบรรจุสินค้าของจำเลยที่ 1 ทำให้สาธารณชนสับสนหรือหลงผิดในความเป็นเจ้าของหรือแหล่งกำเนิดของสินค้าได้ เป็นการมุ่งแสวงหาประโยชน์จากชื่อเสียงเกียรติคุณของโจทก์โดยไม่สุจริต การกระทำของจำเลยที่ 1 จึงละเมิดสิทธิของโจทก์ตาม ป.พ.พ. มาตรา 5, 18, 420 และ 421 โจทก์ผู้มีสิทธิโดยชอบที่จะใช้ชื่อทางการค้าดังกล่าวซึ่งต้องเสื่อมเสียประโยชน์จากการใช้ชื่อโดยมิชอบของจำเลยที่ 1 ย่อมมีสิทธิร้องขอต่อศาลให้สั่งห้ามจำเลยที่ 1 มิให้ใช้ชื่อ เค โอ บี อี เวลดิ้ง หรือ KOBE WELDING ได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 18 แต่บทบัญญัติดังกล่าวไม่ได้ให้สิทธิแก่โจทก์ในการบังคับจำเลยที่ 1 ให้จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงชื่อนิติบุคคลด้วยที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษาให้จำเลยที่ 1 จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงชื่อของจำเลยที่ 1 โดยมิให้ใช้คำว่า เค โอ บี อี หรือ โกเบ ด้วยนั้น จึงไม่ถูกต้อง ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้คู่ความไม่อุทธรณ์ ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้ตาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศและวิธีพิจารณาคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศฯ มาตรา 45 ประกอบ ป.วิ.พ. มาตรา 246 และมาตรา 142 (5)

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดตามกฎหมายของประเทศญี่ปุ่น ใช้ชื่อทางการค้าว่า โกเบ สตีบ ลิมิเต็ด (KOBE STEEL LTD.) โจทก์เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายลวดเชื่อมโลหะในประเทศต่างๆ ทั่วโลกมาตั้งแต่ปี 2483 โดยได้รับการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า " ." , " .", " .", และ " ." ในประเทศไทยตั้งแต่ปี 2522 ก่อนได้รับการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวโจทก์ได้ก่อตั้งบริษัทสาขาในประเทศไทยใช้ชื่อว่า บริษัทไทยโกเบ เวลดิง จำกัด หรือเขียนด้วยอักษรโรมันว่า "THAI KOBE WELDING CO., LTD." เพื่อผลิตและจำหน่ายลวดเชื่อมโลหะบรรจุกล่องสีแดงและดำที่มีเครื่องหมายการค้าดังกล่าว จำเลยที่ 1 ร่วมกับจำเลยที่ 2 กระทำละเมิดต่อโจทก์ด้วยการจดทะเบียนก่อตั้งบริษัทจำเลยที่ 1 โดยใช้ชื่อว่า บริษัท เค โอ บี อี เวลดิ้ง จำกัด หรือเขียนด้วยอักษรโรมันว่า "K O B E WELDING CO., LTD." โดยไม่ได้รับอนุญาตจากโจทก์ นอกจากนี้จำเลยที่ 2 ร่วมกับจำเลยที่ 3 ถึงที่ 5 นำเครื่องหมายคำว่า "GOBE", " . ", " ."ในลักษณะประดิษฐ์ไปขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าเพื่อใช้กับสินค้าลวดเชื่อมโชหะ และจำเลยทั้งห้าร่วมกันผลิตและจำหน่ายลวดเชื่อมโลหะโดยใช้กล่องบรรจุสีแดงและดำและมีเครื่องหมายการค้าคำว่า "GOBE STEEL WELDING ELECTRODES R-26" ซึ่งเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของโจทก์ โดยเฉพาะคำว่า "R-26" ของจำเลยทั้งห้า เป็นการเลียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์จากภาคส่วนคำว่า " ." และจำเลยทั้งห้ายังได้นำชื่อของจำเลยที่ 1 ที่เขียนด้วยอักษรโรมันคำว่า "K O B E WELDING CO., LTD." ไปทำให้ปรากฏบนกล่องบรรจุลวดเชื่อมที่จำเลยทั้งห้าร่วมกันผลิตและจำหน่าย อันเป็นการนำชื่อและเครื่องหมายการค้าของโจทก์ไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตจากโจทก์ ทำให้สาธารณชนสับสนในความเป็นเจ้าของสินค้า และทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายขาดรายได้จากการขายสินค้าของโจทก์ และยังเสียค่าใช้จ่ายในการโฆษณาเผยแพร่สินค้าและเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ขอให้พิพากษาว่า โจทก์มีสิทธิในชื่อทางการค้าและเครื่องหมายการค้าคำว่า KOBE, KOBELO (ที่ถูกคือ KOBELCO), CKOBE STEEL (ที่ถูกคือ KOBE STEEL), RB-26 และ KOBE STEEL WELDING ELECTRODES RB-26 รวมทั้งรูปลักษณะภาชนะบรรจุภัณฑ์สินค้าตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 5 ถึงหมายเลข 9 ดีกว่าจำเลยทั้งห้า, เครื่องหมายการค้าคำว่า KOBE, KOBEL และ KOBEE ของจำเลยที่ 3 คล้ายกับเครื่องหมายการค้าคำว่า KOBE, KOBELCO หรือ KOBE STEEL ของโจทก์ จนอาจก่อให้เกิดความสับสนหรือหลงผิดในความเป็นเจ้าของหรือแหล่งกำเนิดของสินค้าได้, ชื่อบริษัทจำเลยที่ 1 มีเสียงเรียกขานหรือรูปลักษณะคล้ายกับชื่อทางการค้าคำว่า KOBE STEEL และเครื่องหมายการค้าคำว่า KOBE, KOBELCO หรือ KOBE STEEL ของโจทก์ จนอาจก่อให้เกิดความสับสนหรือหลงผิดในความเป็นเจ้าของหรือแหล่งกำเนิดของสินค้า และอาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่โจทก์ได้ ขอให้เพิกถอนเครื่องหมายการค้าคำว่า GOBE, KOBEL และ KOBEE ของจำเลยที่ 3 และให้จำเลยที่ 1 จดทะเบียนเลิกบริษัทหรือเปลี่ยนชื่อจำเลยที่ 1 ไม่ให้เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าหรือชื่อทางการค้าของโจทก์หรือของบริษัทในเครือของโจทก์ในประเทศไทย ห้ามจำเลยทั้งห้าใช้หรือจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าหรือจดทะเบียนบริษัทจำกัดที่มีชื่อเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าคำว่า KOBE, KOBELCO และ KOBE STEEL หรือชื่อทางการค้าของโจทก์ ตลอดจนห้ามจำเลยทั้งห้าใช้ภาชนะบรรจุผลิตภัณฑ์สินค้าเหมือนหรือคล้ายกับของโจทก์ และให้จำเลยทั้งห้าร่วมกันรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่โจกท์เดือนละ 200,000 บาท นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจำเลยที่ 1 จะจดทะเบียนเลิกบริษัทหรือจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อจำเลยที่ 1 และจนกว่าจำเลยที่ 3 ถอนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 3 ออกจากทะเบียนเครื่องหมายการค้า กรมทรัพย์สินทางปัญญา จำเลยทั้งห้าให้การ ขอให้ยกฟ้อง ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษาให้จำเลยที่ 1 และที่ 2 จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงชื่อของจำเลยที่ 1 มิให้ใช้คำว่า "เค โอ บี อี" หรือ "โกเบ" หรือคำอื่นใดที่เหมือนหรือคล้ายหรือออกเสียงเรียกขานหรือคล้ายกับชื่อบริษัทไทยโกเบ เวลดิ้ง จำกัด หรือเหมือนหรือคล้ายหรือออกเสียงเรียกขานเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า " ." และคำว่า " ." ของโจทก์ หากจำเลยทั้งสองไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนา โดยให้จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันรับผิดในค่าธรรมเนียมจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงชื่อของจำเลยที่ 1 ให้เพิกถอนเครื่องหมายการค้าคำว่า "GOBE" ตามคำขอจดทะเบียนเลขที่ 501947 ทะเบียนเลขที่ ค 132029 และตามคำขอจดทะเบียนเลขที่ 501947 ทะเบียนเลขที่ ค 180611 ของจำเลยที่ 3 ยกฟ้องจำเลยที่ 4 และที่ 5 คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยก จำเลยทั้งห้าอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาแล