ฎีกาที่ 4434/2540

โจทก์ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า"กรีนด์นัทโกลด์GreenutGolf"และ"GOLDNUTโกลด์นัท"จำเลยที่ 1 คัดค้านการขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์และจำเลยที่ 2 มีคำสั่งปฏิเสธไม่รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าให้โจทก์เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2534 และนายทะเบียนเครื่องหมายการค้ารับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า"กรีนแอนด์โกลด์ Green&Gold" ที่จำเลยที่ 1 ฟ้องขอให้เพิกถอนเมื่อวันที่ 20 เมษายน 2533 ซึ่งเป็นระยะเวลาก่อนวันที่14 กุมภาพันธ์ 2535 อันเป็นวันที่ พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้าพ.ศ. 2534 มีผลบังคับ ดังนั้น การวินิจฉัยคดีจึงอยู่ในบังคับของบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474 การพิจารณาว่าเครื่องหมายการค้าที่ยื่นขอจดทะเบียนกับเครื่องหมายการค้าที่ได้จดทะเบียนไว้แล้วเหมือนหรือคล้ายกันจนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนหรือไม่นั้น หากเป็นเครื่องหมายการค้าประเภทคำก็ต้องพิจารณาคำในเครื่องหมายการค้านั้นทั้งหมด สำเนียงเรียกขาน ตลอดจนจำพวก และชนิดของสินค้าที่จะใช้เครื่องหมายการค้านั้นประกอบเข้าด้วยกันว่าอาจทำให้สาธารณชนสับสนหรือหลงผิดในความเป็นเจ้าของของสินค้าหรือแหล่งกำเนิดของสินค้าหรือไม่ โจทก์ตั้งโรงงานผลิตถั่วลันเตากรอบถั่วลิสง และเม็ดมะม่วงหิมพานต์ โดยได้รับอนุญาตจากกรมโรงงานอุตสาหกรรมกระทรวงอุตสาหกรรมและกองควบคุมอาหาร กระทรวงสาธารณสุขโจทก์ผลิตสินค้าประเภทถั่วลันเตามานาน 8 ปี วางขายและจำหน่าย ทั่วประเทศ ส่วนจำเลยที่ 1 เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าคำว่า "GOLD" มานาน 10 ปี และจดทะเบียนในประเทศไทยเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2512 สำหรับสินค้าจำพวกที่ 42 ชนิดสินค้ากาแฟ กาแฟสกัด น้ำเชื้อกาแฟ ชาและชาสกัด สินค้าของโจทก์ที่ผลิตมีแต่ถั่วลันเตากรอบ ส่วนสินค้าของจำเลยที่ 1 เป็นกาแฟสำเร็จรูปชนิดเกล็ดและกาแฟสำเร็จรูปที่สกัดแคฟเฟอีนเครื่องหมายการค้าของโจทก์และของจำเลยที่ 1 แตกต่างกันหลายประการ กล่าวคือ เครื่องหมายการค้าของโจทก์มีทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ส่วนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1 มีเฉพาะภาษาอังกฤษ เครื่องหมายการค้าของโจทก์มีสำเนียงเรียกขานว่า โกลด์นัทและกรีนนัทโกลด์ ส่วนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1อ่านว่า โกลด์ เครื่องหมายการค้าทั้งสองของโจทก์มี 2 พยางค์และ 3 พยางค์ ตามลำดับ ส่วนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1มีพยางค์เดียว และสินค้าที่ใช้เครื่องหมายการค้าของโจทก์ว่า เป็นถั่วลันเตากรอบกับสินค้าที่ใช้เครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1ซึ่งเป็นกาแฟเห็นได้ชัดว่าแตกต่างกันมาก แม้จะจัดอยู่ในสินค้าจำพวกเดียวกันก็ตามจำเลยที่ 1 จดทะเบียนคำว่า "GOLD" มาตั้งแต่ปี 2512 แต่จำเลยที่ 1 ไม่เคยใช้เครื่องหมายการค้าคำว่า"GOLD" กับสินค้ากาแฟที่จำเลยที่ 1 ผลิต นอกจากนี้จำเลยที่ 1ใช้เครื่องหมายการค้าจดทะเบียนคำว่า "GOLDBLEND" และ"โกลด์เบลนด์" กับสินค้ากาแฟและใช้ในลักษณะเป็นรุ่นหรือชนิดของสินค้ากาแฟประกอบกับเครื่องหมายการค้าอักษรประดิษฐ์"NESCAFE" หรือ "เนสกาแฟ" เท่านั้น การเรียกขานสินค้าของโจทก์ อาจเรียกว่า "ถั่วกรีนนัทโกลด์"หรือ"ถั่วโกลด์นัท"ส่วนสินค้าของจำเลยที่ 1 อาจเรียกว่า "เนสกาแฟโกลด์เบลนด์"เมื่อเครื่องหมายการค้าของโจทก์และของจำเลยที่ 1 แตกต่างกันหลายประการเช่นนี้ เครื่องหมายการค้าคำว่า "GOLDNUT โกลด์นัท"และ "กรีนนัทโกลด์ GreennutGold" ของโจทก์ จึงไม่เหมือน หรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนคำว่า "GOLD" ของจำเลยที่ 1จนอาจทำให้สาธารณชนสับสนหรือหลงผิดในความเป็นเจ้าของของสินค้าหรือแหล่งกำเนิดของสินค้า เครื่องหมายการค้าจดทะเบียนคำว่า "กรีนแอนด์โกลด์Green&Gold" ของโจทก์ กับเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนคำว่า"Gold""GOLDBLEND" และ "โกลด์เบลนด์" ของจำเลยที่ 1 ไม่เหมือนหรือคล้ายกันจนทำให้สาธารณชนเกิดความสับสนหรือหลงผิดได้ แม้เครื่องหมายการค้าของโจทก์จะได้รับการจดทะเบียนภายหลัง เครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1 แต่โจทก์มิได้นำเอาเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1 มาเลียนแบบแล้วนำไปขอจดทะเบียน จำเลยที่ 1 จึงไม่มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนคำว่า "กรีนแอนด์โกลด์ Green&Gold" ของโจทก์ดีกว่าโจทก์ผู้ที่ได้จดทะเบียนเป็นเจ้าของ จำเลยที่ 1 จึงไม่อาจขอให้เพิกถอนทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า "กรีนแอนด์โกลด์ Green&Gold"ของโจทก์ได้ เครื่องหมายการค้าจดทะเบียนของจำเลยที่ 1 คำว่า "GOLD" คำว่า "โกลด์เบลนด์" และคำว่า "GOLDBLEND" ได้รับการจดทะเบียนสำหรับสินค้าจำพวกที่ 42 มาตั้งแต่ก่อนวันที่โจทก์ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า "GOLDNUT""โกลด์นัท"และคำว่า"กรีนนัทโกลด์ GreennutGold" สำหรับสินค้าจำพวกที่ 42 และเมื่อจำเลยที่ 1 ทราบว่าโจทก์ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวซึ่งมีคำว่า "GOLD" เช่นเดียวกับเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1 รวมอยู่ด้วย และขอจดทะเบียนสำหรับสินค้าจำพวกเดียวกัน จำเลยที่ 1 ย่อมมีสิทธิยื่นคำคัดค้านการขอจดทะเบียนของโจทก์ดังกล่าวซึ่งจำเลยที่ 1 เห็นว่าเป็นการกระทบถึงสิทธิของตนได้ ตามที่ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474 มาตรา 22 วรรคหนึ่งซึ่งเป็นบทกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะนั้นการที่จำเลยที่ 1ยื่นคำคัดค้านการขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวจึงไม่เป็นการละเมิดต่อโจทก์ ส่วนจำเลยที่ 1 ซึ่งอยู่ในฐานะนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าก็ชอบที่จะพิจารณาคำขอของโจทก์และคำคัดค้านของจำเลยที่ 1 แล้วให้คำวินิจฉัยโดยมีคำสั่งรับจดทะเบียนหรือไม่รับจดทะเบียนตามอำนาจหน้าที่ที่มีอยู่ตามมาตรา 22 วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติเดียวกันได้ ดังนี้ เมื่อไม่ปรากฏว่าที่จำเลยที่ 2 ปฏิเสธไม่รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามคำขอของโจทก์โดยเห็นว่า เครื่องหมายการค้าของโจทก์คล้ายกับเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1 จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนนั้นเป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบการกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเป็นการปฏิบัติไปตามอำนาจหน้าที่ที่มีอยู่ตามกฎหมายและไม่เป็นการละเมิดต่อโจทก์

คดี 3 สำนวนนี้ศาลชั้นต้นพิจารณาและพิพากษารวมกันโดยเรียกบริษัทบีบี จำกัด โจทก์ในสำนวนแรกกับสำนวนที่ 2 และจำเลยที่สำนวนที่ 3 ว่าโจทก์ เรียกบริษัทโชซิเอเต้ เดส์ โปรดุยต์ส เนสท์เล่ เอส.อา. จำเลยที่ 1ในสำนวนแรกกับสำนวนที่ 2 และโจทก์ในสำนวนที่ 3 ว่า จำเลยที่ 1และเรียกนายทะเบียนเครื่องหมายการค้าจำเลยที่ 2 ในสำนวนแรกและสำนวนที่ 2 ว่า จำเลยที่ 2 สำนวนแรกและสำนวนที่ 2 โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ประกอบกิจการโรงงานอุตสาหกรรม ผลิตสินค้าประเภทถั่วลันเตากรอบออกจำหน่ายในท้องตลาดทั่วประเทศ ภายใต้เครื่องหมายการค้าคำว่า "กรีนนัท โกลด์Greennut Gold" และ "GOLF NUT โกลด์นัท" ซึ่งโจทก์คิดประดิษฐ์ขึ้นเป็นรูปรอยประดิษฐ์ที่มีลักษณะเป็นเอกลักษณ์บ่งเฉพาะไม่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าคำว่า "GOLD" ของจำเลยที่ 1และคำว่า "Gold" เป็นคำสามัญใช้ได้ทั่วไป โจทก์ใช้เครื่องหมายการค้ากับสินค้าขนมถั่วกรอบของโจทก์จนเป็นที่รู้จักในหมู่ผู้บริโภคและเข้าใจว่าสินค้าถั่วลันเตาอบกรอบภายใต้เครื่องหมายการค้าดังกล่าวเป็นของโจทก์ โจทก์จึงนำเครื่องหมายการค้าดังกล่าวทั้งอักษรโรมันและอักษรไทยไปยื่นขอจดทะเบียนสำหรับสินค้าจำพวกที่ 42 ทั้งจำพวก แต่จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้าน และจำเลยที่ 2ปฏิเสธการรับจดทะเบียน โดยวินิจฉัยว่าเครื่องหมายการค้าของโจทก์คล้ายกับเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1 จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชน ซึ่งเป็นการกระทำที่ไม่ชอบ ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายโดยเสียประโยชน์ในเชิงธุรกิจแต่ละเครื่องหมายการค้าเป็นเงิน 500,000 บาท ขอให้ห้ามจำเลยที่ 1คัดค้านหรือขัดขวางการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า"กรีนนัท โกลด์ Greennut Gold" และ "GOLD NUT โกลด์นัท"ให้จำเลยที่ 2 รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามคำขอเลขที่ 201623 และ 201476 ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้ค่าเสียหายแต่ละสำนวนเป็นเงิน 500,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้คดี ขอให้ยกฟ้อง จำเลยที่ 2 ให้การว่า เครื่องหมายการค้าของโจทก์ที่ยื่นขอจดทะเบียนเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1 ที่ได้จดทะเบียนไว้จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนหากนำไปใช้กับสินค้าในจำพวกเดียวกันและมีรายการสินค้าครอบคลุมถึงกันแล้ว โอกาสที่สาธารณชนจะสับสนหลงผิดย่อมเกิดขึ้นได้ชอบที่จำเลยที่ 2 จะปฏิเสธการจดทะเบียนตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474 มาตรา 16 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2504จำเลยที่ 2 มิได้กระทำละเมิดต่อโจทก์ ขอให้ยกฟ้อง สำนวนที่ 3 จำเลยที่ 1 ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า "GOLD" อ่านว่า โกลด์ และคำว่า"GOLD BLEND" อ่านว่า โกลด์ เบลนด์ และเครื่องหมายการค้าอักษรไทยคำว่า "โกลด์" และคำว่า "โกลด์ เบลนด์" จำเลยที่ 1 ได้ใช้และโฆษณาเครื่องหมายการค้าดังกล่าวกับสินค้าของจำเลยที่ 1จนเป็นที่รู้จักกันแพร่หลายทั้งในและต่างประเทศจำเลยที่ 1 ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าอักษรโรมันคำว่า "GOLD" "GOLD BLEND"และอักษรไทยคำว่า "โกลด์ เบลนด์" ในประเทศไทยสำหรับสินค้าจำพวกที่ 42 มาเป็นเวลานานแล้ว ต่อมาในปี2533 โจทก์นำเอาเครื่องหมายการค้าคำว่า "โกลด์" ของจำเลยที่ 1ไปจดทะเบียนเป็นสาระสำคัญของเครื่องหมายการค้าของโจทก์คือคำว่า "GOLD NUT โกลด์นัท" "กรีนนัท โกลด์ Greennut Gold" และ"กรีน แอนด์ โกลด์ Green & Gold" ตามคำขอเลขที่ 201476,201623 และ 201626 ตามลำดับ จำเลยที่ 1 ยื่นคำคัดค้านการยื่นคำขอตามคำขอเลขที่ 201476 และ 201623 และจำเลยที่ 2 ได้ระงับการจดทะเบียนตามคำขอดังกล่าวไว้ ส่วนการยื่นขอจดทะเบียนตามคำขอเลขที่ 201626 นั้น จำเลยที่ 1 ไม่ทราบ จึงไม่ได้คัดค้านเป็นเหตุให้จำเลยที่ 2 รับจดทะเบียนให้ซึ่งเครื่องหมายการค้าคำว่า "กรีน แอนด์ โกลด์ Green & Gold" เครื่องหมายการค้าดังกล่าวมีคำว่า "โกลด์" และ "GOLD" เป็นสาระสำคัญในการจดจำและเรียกขานเหมือนกันเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1ที่จดทะเบียนไว้ เครื่องหมายการค้าดังกล่าวของโจทก์จึงเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1 จนถึงนับได้ว่าเป็นการลวงสาธารณชนไม่ชอบที่จะได้รับการจดทะเบียนและการที่โจทก์จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า "กรีน แอนด์ โกลด์Green & Gold" สำหรับสินค้าจำพวกที่ 42 เช่นเกี่ยวกับของจำเลยที่ 1หากนำไปใช้ ย่อมทำให้สาธารณชนสับสนหลงผิดในความเป็นเจ้าของสินค้าหรือแหล่งกำเนิดของสินค้าว่าเป็นของจำเลยที่ 1 หรือจำเลยที่ 1มีส่วนเกี่ยวข้องด้วย อันเป็นการลวงขายและใช้สิทธิไม่สุจริตขอให้พิพากษาว่า เครื่องหมายการค้าทะเบียนเลขที่ 143600คำขอเลขที่ 201626 เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าคำว่า"โกลด์" "GOLD" "โกลด์ แบลนด์" และ "GOLD BLEND" ของจำเลยที่ 1และจำเลยที่