ฎีกาที่ 5508/2545

โจทก์บรรยายฟ้องว่าคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายกำหนดวันให้โจทก์เริ่มการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายโดยไม่พิจารณาความพร้อมของโรงงานน้ำตาลทราย ชาวไร่อ้อย และความหวานของอ้อย แต่มิได้บรรยายฟ้องกล่าวอ้างถึงวันประกาศราชกิจจานุเบกษาของประกาศคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายว่าเกิดขึ้นหลังวันที่กำหนดให้โจทก์เริ่มการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทราย และหลังจากวันที่โจทก์เริ่มการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายแล้วหรือไม่ ประกาศคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายฯ มีผลใช้บังคับเมื่อใด จะมีผลย้อนหลังบังคับโจทก์ได้หรือไม่ โจทก์มิได้บรรยายไว้ในคำฟ้องทั้งสิ้น ฎีกาโจทก์จึงเป็นการกล่าวอ้างข้อเท็จจริงขึ้นใหม่เพื่อนำไปสู่ปัญหาข้อกฎหมายที่มิได้ยกขึ้นว่ากล่าวมาแต่ศาลชั้นต้นแม้ศาลอุทธรณ์จะวินิจฉัยให้ก็ไม่ถือว่าเป็นข้อที่ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลล่างทั้งสอง พระราชบัญญัติอ้อยและน้ำตาลทรายฯ มาตรา 9 เป็นบทบัญญัติเกี่ยวกับการแต่งตั้งคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย มิได้มีข้อกำหนดให้ระบุชื่อเฉพาะของข้าราชการและไม่ปรากฏว่ามีบทบัญญัติของกฎหมายที่เกี่ยวข้องอื่นใดบังคับว่าการแต่งตั้งข้าราชการให้เป็นกรรมการจะต้องระบุชื่อโดยเฉพาะ ทั้งตามระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน การแต่งตั้งข้าราชการให้ปฏิบัติหน้าที่พิเศษอื่นใดย่อมแต่งตั้งโดยระบุตำแหน่งได้โดยถือว่าผู้ได้รับแต่งตั้งนั้นเป็นตัวแทนของส่วนราชการหน่วยนั้น ๆและเป็นเอกสิทธิ์เฉพาะตำแหน่งไม่ติดตัวและสิ้นสภาพไปเมื่อผู้ดำรงตำแหน่งที่ได้รับแต่งตั้งนั้น ตาย โอนย้ายหรือลาออกจากราชการไป ฉะนั้น หากผู้ดำรงตำแหน่งไม่อยู่ผู้อยู่ในลำดับรองลงไปก็สามารถรับมอบหมายให้รักษาราชการแทนหรือปฏิบัติราชการแทนในตำแหน่งนั้น ๆ ได้ ทั้งการปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการที่ได้รับการแต่งตั้งโดยตำแหน่งหน้าที่ราชการดังกล่าว ไม่มีกฎหมายกำหนดให้ต้องประชุมด้วยตนเองและไม่มีกฎหมายห้ามมิให้แต่งตั้งผู้อื่นปฏิบัติหน้าที่แทนกรรมการดังกล่าวย่อมมอบหมายให้ข้าราชการในกรมที่ตนสังกัดอยู่ไปปฏิบัติหน้าที่ราชการโดยเข้าประชุมแทนได้ จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ โจทก์ไม่ยื่นคำขอต่อศาลชั้นต้นภายในกำหนดระยะเวลาที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 198 วรรคหนึ่ง ศาลชั้นต้นจึงมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความตามมาตรา 198วรรคสอง คำสั่งดังกล่าวเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณา โจทก์มิได้โต้แย้งคำสั่งจำหน่ายคดีของศาลชั้นต้นเพื่อใช้สิทธิอุทธรณ์ฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 226(2) จึงไม่มีสิทธิอุทธรณ์ฎีกาคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้จำหน่ายคดีเฉพาะจำเลยที่ 1 ได้ คำร้องขอให้เพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบของโจทก์มิใช่คำโต้แย้งคัดค้านคำสั่งระหว่างพิจารณาเพื่อใช้สิทธิในการอุทธรณ์ฎีกาต่อไป

โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้อง ขอให้ศาลพิพากษาเพิกถอนประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงพาณิชย์ และกระทรวงอุตสาหกรรม ลงวันที่ 24 กันยายน2527 เรื่อง แต่งตั้งผู้แทนกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงพาณิชย์ และกระทรวงอุตสาหกรรม เป็นกรรมการในคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายเฉพาะรายนายประภาสจักกะพาก เพิกถอนประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงพาณิชย์และกระทรวงอุตสาหกรรม ลงวันที่ 24 กันยายน 2527 เรื่องแต่งตั้งผู้แทนชาวไร่อ้อยเป็นกรรมการในคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย (แต่งตั้ง 9 คน) ลงวันที่ 29 ตุลาคม 2527 เรื่องแต่งตั้งผู้แทนชาวไร่อ้อยเป็นกรรมการในคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย (แก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ 1) ที่แต่งตั้งนายราชัย ชูศิลป์กุล เป็นกรรมการแทนนายยงยุทธ ตันพิริยะกุลผู้ลาออก ลงวันที่ 21 มกราคม 2528 เรื่องแต่งตั้งผู้แทนชาวไร่อ้อยเป็นกรรมการในคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2528) ที่แต่งตั้งนายสมภาพ ศรีวรขาน แทนนายประสาน โอภาสปกรณ์กิจ เพิกถอนระเบียบคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ว่าด้วยเบี้ยปรับสำหรับโรงงานน้ำตาลทรายที่ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามประกาศระเบียบหรือพระราชบัญญัติอ้อยและน้ำตาลทราย พ.ศ. 2527 ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2528 เพิกถอนประกาศคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ฉบับที่ 18 พ.ศ. 2533 เรื่อง กำหนดวันเริ่มต้นการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายของโรงงานน้ำตาลต่าง ๆ ในฤดูการผลิตปี2533/2534 เฉพาะรายของโจทก์ และแก้ไขวันเปิดหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายของโจทก์ตามที่โจทก์ได้เปิดดำเนินการไปแล้ว เพิกถอนบันทึกการประชุมคณะกรรมการบริหารครั้งที่ 4/2534 เมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2534 เฉพาะวาระที่มีมติให้ลงโทษปรับโจทก์ เพิกถอนหนังสือของสำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายที่ กบ 2365/2534 ลงวันที่ 27มีนาคม 2534 เรื่อง ให้นำเงินไปชำระเบี้ยปรับเพิกถอนบันทึกรายงานการประชุมคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ครั้งที่ 9/2534 เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม 2534 เฉพาะวาระที่มีมติให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ และเพิกถอนหนังสือของกระทรวงอุตสาหกรรม ที่ อก 0206/2138 ลงวันที่ 8 พฤษภาคม 2534 เรื่อง อุทธรณ์คำสั่งหรือมติคณะกรรมการบริหาร จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลชั้นต้นสั่งจำหน่ายคดีเฉพาะจำเลยที่ 1 ออกจากสารบบความ จำเลยที่ 2 ถึงที่ 5 ให้การ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาคณะคดีปกครองวินิจฉัยว่า "ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยประการแรกมีว่าประกาศคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ฉบับที่ 18 พ.ศ. 2533 เรื่อง กำหนดวันเริ่มต้นการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายของโรงงานน้ำตาลต่าง ๆ ในฤดูการผลิตปี 2533/2534 มีผลใช้บังคับให้โจทก์ต้องปฏิบัติตามหรือไม่ โดยโจทก์ฎีกาว่าประกาศคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ฉบับที่ 18 พ.ศ. 2533 ประกาศราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2533มีผลใช้บังคับนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป โจทก์เริ่มต้นการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2533 ก่อนประกาศคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ฉบับที่ 18 พ.ศ. 2533 จะมีผลใช้บังคับ จึงไม่มีผลย้อนหลังบังคับให้โจทก์ต้องปฏิบัติตามนั้น โจทก์ฟ้องและนำสืบเพียงว่าคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายมีหน้าที่กำหนดวันเริ่มต้นการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทราย อัตราการหีบอ้อยปกติต่อวันของแต่ละโรงงานและวันสิ้นสุดการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายตามพระราชบัญญัติอ้อยและน้ำตาลทราย พ.ศ. 2527 มาตรา 17(11) ซึ่งคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายประกาศเรื่อง กำหนดวันเริ่มต้นการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายของโรงงานน้ำตาลต่าง ๆ ในฤดูการผลิตปี 2533/2534 กำหนดให้โจทก์เริ่มการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายในวันที่ 25 พฤศจิกายน 2533 โดยไม่พิจารณาความพร้อมของโรงงานน้ำตาลทราย ความพร้อมของชาวไร่อ้อยที่จะต้องส่งอ้อยให้แก่โรงงาน และความหวานของอ้อย เป็นผลให้โรงงานของโจทก์ต้องเริ่มการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายภายหลังโรงงานของผู้อื่น โจทก์พิจารณาหลักเกณฑ์ดังกล่าวและแจ้งให้จำเลยที่ 4 และคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายทราบว่า โจทก์จะเริ่มต้นการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายก่อนกำหนดแต่จำเลยที่ 4 และคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายไม่ยินยอม โจทก์ถือว่าโจทก์มีสิทธิเริ่มการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายก่อนกำหนดโดยมีเหตุผลสมควร จึงไม่เป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติอ้อยและน้ำตาลทราย พ.ศ. 2527 มาตรา 44(5) ไม่เป็นการฝ่าฝืนระเบียบและประกาศคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายไม่ต้องรับผิดชดใช้เงินเบี้ยปรับตามคำสั่งของจำเลยที่ 5 เห็นได้ว่า โจทก์มิได้บรรยายฟ้องกล่าวอ้างถึงวันประกาศราชกิจจานุเบกษาของประกาศคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายว่าเกิดขึ้นหลังวันที่กำหนดให้โจทก์เริ่มการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายและหลังจากวันที่โจทก์เริ่มการหีบอ้อยผลิตน้ำตาลทรายแล้วหรือไม่ ประกาศคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ฉบับที่ 18 พ.ศ. 2533 มีผลใช้บังคับเมื่อใด จะมีผลย้อนหลังบังคับโจทก์ไ