ฎีกาที่ 6765/2546

พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 มาตรา 67 ที่บัญญัติให้ผู้มีส่วนได้เสียร้องขอต่อศาลให้สั่งเพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าภายใน 5 ปี นับแต่วันที่นายทะเบียนมีคำสั่งให้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าตามมาตรา 40 นั้น เป็นบทบัญญัติเกี่ยวกับอำนาจฟ้อง มิใช่บทบัญญัติเกี่ยวกับอายุความในการใช้สิทธิเรียกร้องและเป็นบทบัญญัติที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ดังนั้น แม้จำเลยจะไม่ได้ยกปัญหาดังกล่าวขึ้นต่อสู้ไว้ในคำให้การ จำเลยก็มีสิทธิยกขึ้นกล่าวในชั้นอุทธรณ์ได้ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศและวิธีพิจารณาคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ พ.ศ. 2539 มาตรา 38ประกอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 225 วรรคสอง กำหนดระยะเวลา 5 ปี ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 มาตรา 67 ให้นับแต่วันที่นายทะเบียนมีคำสั่งให้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้านั้นได้ตามมาตรา 40 มิใช่นับแต่วันที่จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าอันจะมีผลให้ถือเอาวันที่ยื่นคำขอจดทะเบียนเป็นวันที่จดทะเบียนเครื่องหมายการค้านั้น นายทะเบียนมีคำสั่งให้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN และเครื่องหมายการค้าคำว่า UMILAUFEN เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2537 และวันที่ 19 เมษายน 2539 ตามลำดับ โจทก์ฟ้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวเมื่อวันที่ 9 เมษายน2542 จึงเป็นการฟ้องภายในกำหนดเวลา 5 ปี นับแต่วันที่นายทะเบียนมีคำสั่งให้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้า โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาว่าโจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN ดีกว่าจำเลย และขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN ที่จำเลยได้รับโอนจากบริษัท ส. และเครื่องหมายการค้าคำว่า UMI-LAUFEN ที่จำเลยได้จดทะเบียนไว้ โจทก์มิได้ฟ้องว่าจำเลยโต้แย้งสิทธิของโจทก์ตามสัญญาผู้ถือหุ้น และมิได้ฟ้องขอให้ห้ามจำเลยใช้สิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN ที่โจทก์อนุญาตให้จำเลยใช้ตามสัญญาให้ใช้เครื่องหมายการค้า ทั้งมิได้ขอให้บังคับตามสิทธิในสัญญาให้ความช่วยเหลือและบริการทั่วไปทางเทคนิค คำฟ้องของโจทก์จึงมิได้เกิดจากกรณีพิพาทกันตามข้อสัญญาข้อใดข้อหนึ่งหรืออาศัยสิทธิตามสัญญาข้อใดข้อหนึ่งตามสัญญาทั้งสามฉบับดังกล่าวอันจะต้องเสนอข้อพิพาทให้อนุญาโตตุลาการเป็นผู้ชี้ขาดก่อน โจทก์จึงจะมีสิทธิฟ้องคดีต่อศาลได้ โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN และ UMI-LAUFEN สำหรับสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์โดยอ้างว่าโจทก์เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN และใช้กับสินค้าสุขภัณฑ์มาก่อนจำเลยจึงมีสิทธิดีกว่าจำเลยซึ่งเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าทั้งสองที่ได้จดทะเบียนไว้สำหรับสินค้าสุขภัณฑ์ ดังนี้ โจทก์ย่อมเป็นผู้มีส่วนได้เสียซึ่งมีสิทธิฟ้องขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าได้ภายใน 5 ปี นับแต่วันที่นายทะเบียนมีคำสั่งให้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าทั้งสองตามมาตรา 40 แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 ทั้งนี้ตามมาตรา 67 แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว ส่วนปัญหาว่าจำเลยมีสิทธิใช้เครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN ตามสัญญาที่โจทก์ให้จำเลยใช้เครื่องหมายการค้าหรือไม่ เป็นอีกปัญหาหนึ่งและเป็นคนละเรื่องกับการฟ้องขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าทั้งสอง ทั้งโจทก์มิได้ฟ้องว่าจำเลยผิดสัญญาให้ใช้เครื่องหมายการค้า และห้ามมิให้จำเลยใช้เครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN ตามสัญญา โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยได้ โจทก์เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN โดยใช้กับสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์มาก่อนที่จำเลยจะใช้เครื่องหมายการค้านั้นกับสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์ของจำเลย แม้โจทก์จะยังมิได้รับการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในประเทศไทย โจทก์ก็เป็นผู้มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า "LAUFEN" สำหรับสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์ดีกว่าจำเลย ส่วนเครื่องหมายการค้าคำว่า UMI-LAUFEN ที่จำเลยได้รับการจดทะเบียนไว้สำหรับสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์นั้นเป็นเครื่องหมายการค้าที่คล้ายกับเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFENของโจทก์จนอาจทำให้สาธารณชนสับสนหรือหลงผิดในความเป็นเจ้าของของสินค้าหรือแหล่งกำเนิดของสินค้าได้ เมื่อโจทก์ใช้เครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN กับสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์มาก่อนจำเลยแม้ยังมิได้จดทะเบียนไว้สำหรับสินค้านั้นในประเทศไทยโจทก์ย่อมมีสิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า UMI-LAUFEN ใช้กับสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์ดีกว่าจำเลย โจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN และคำว่า UMI-LAUFEN ซึ่งใช้กับสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์ดีกว่าจำเลย และเครื่องหมายการค้าคำว่า UMI-LAUFEN ก็มีคำว่า LAUFEN อันเป็นลักษณะเด่นของเครื่องหมายเหมือนกับเครื่องหมายการค้าคำว่าLAUFEN ของโจทก์อันอาจทำให้สาธารณชนสับสนหรือหลงผิดในความเป็นเจ้าของของสินค้าหรือแหล่งกำเนิดของสินค้าได้ ดังนั้น แม้คำว่า UMI-LAUFEN จะเป็นส่วนหนึ่งของชื่อบริษัทจำเลยซึ่งประกอบกิจการผลิตและขายสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์ แต่เมื่อโจทก์เป็นผู้มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า UMI-LAUFEN ซึ่งใช้กับสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์ดีกว่าจำเลย โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่าUMI-LAUFEN ของจำเลยได้

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัดตามกฎหมายประเทศสมาพันธรัฐสวิส ประกอบธุรกิจผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์เครื่องสุขภัณฑ์ภายใต้เครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN โจทก์เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าและชื่อทางการค้าคำว่า LAUFEN โจทก์เริ่มใช้เครื่องหมายการค้าดังกล่าวกับสินค้าเครื่องสุขภัณฑ์ตั้งแต่ปี 2513 จนมีชื่อเสียงแพร่หลายทั่วโลก จำเลยเป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด โจทก์ทำสัญญากับบริษัทสหโมเสค อุตสาหกรรม จำกัด (มหาชน) ธนาคารกสิกรไทย จำกัด(มหาชน) บริษัทคอนสตรัคชั่น แอสเซสซอรีส์ จำกัด บริษัทมาโน จำกัด นายสุเมธอินทมระ และบริษัทธนิยะ จำกัด ร่วมกันก่อตั้งบริษัทจำเลย ต่อมาเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน2539 โจทก์ทำสัญญาอนุญาตให้จำเลยใช้สิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN สำหรับผลิตภัณฑ์เครื่องสุขภัณฑ์ที่จำเลยผลิตและจำหน่ายในประเทศไทย เมื่อวันที่ 28ตุลาคม 2536 บริษัทสหโมเสค อุตสาหกรรม จำกัด (มหาชน)จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN ตามคำขอจดทะเบียนเลขที่ 254418 ทะเบียนเลขที่ ค17168สำหรับสินค้าในจำพวกที่ 11 ครอบคลุมสินค้าโถส้วม อ่างล้างหน้า และโอนสิทธิในเครื่องหมายการค้าดังกล่าวให้แก่จำเลยเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน 2538 ต่อมาเมื่อวันที่12 มิถุนายน 2540 จำเลยทำสัญญาโอนสิทธิในเครื่องหมายการค้าดังกล่าวให้แก่โจทก์แต่จำเลยผิดสัญญาไม่ยอมไปโอนทางทะเบียน ณ กรมทรัพย์สินทางปัญญา โดยมีหนังสือขอเพิกถอนการโอนดังกล่าว นอกจากนั้นจำเลยยังได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่าUMI-LAUFEN ตามคำขอจดทะเบียนเลขที่ 291970 ทะเบียนเลขที่ ค45096 สำหรับสินค้าในจำพวกที่ 11 โดยมิได้รับอนุญาตจากโจทก์ โจทก์เป็นผู้คิดประดิษฐ์และเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN อันเป็นเครื่องหมายการค้าที่มีชื่อเสียงแพร่หลายทั่วไปโดยใช้กับผลิตภัณฑ์เครื่องสุขภัณฑ์ โจทก์ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่าLAUFEN ในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกรวมทั้งในประเทศไทยโจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN ดีกว่าจำเลยการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยเป็นการใช้สิทธิโดยไม่สุจริต ก่อให้เกิดความสับสนหลงผิดในหมู่สาธารณชนและทำให้โจทก์จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN กับสินค้าจำพวกที่ 11 ไม่ได้ ขอให้ศาลพิพากษาว่า โจทก์มีสิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN ดีกว่าจำเลย ให้จำเลยโอนสิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN ตามคำขอจดทะเบียนเลขที่ 254418 ทะเบียนเลขที่ ค17168 ให้แก่โจทก์ หรือให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวและให้จำเลยตัดคำว่า LAUFEN ออกจากเครื่องหมายการค้าคำว่า UMI-LAUFEN ตามคำขอจดทะเบียนเลขที่ 291970 ทะเบียนเลขที่ ค45096 หรือให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าว หากจำเลยไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย ทั้งห้ามจำเลยใช้เครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN อีกต่อไป จำเลยให้การว่า ในการร่วมลงทุนโจทก์และจำเลยทำสัญญาให้ความช่วยเหลือและบริการทั่วไปทางเทคนิค (General Technical Assistance and Service Agreement) เรียกโดยย่อว่าสัญญา GAS และสัญญาอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายการค้าTrademark Use Agreement) เรียกโดยย่อว่าสัญญา TMA โดยโจทก์อนุญาตให้จำเลยใช้สิทธิในเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN กับสินค้าจำพวกเซรามิคในประเทศไทยคือ โถส้วม อ่างล้าง ห้องน้ำ ห้องส้วม เฟอร์นิเจอร์ อุปกรณ์ติดผนังสำหรับแขวนหรือเก็บสิ่งของ อ่างอาบน้ำ ถาดรองอาบน้ำ ฉากกั้นห้องอาบน้ำ และถ้วยเก็บแปรงสีฟัน สัญญาอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายการค้าเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาให้ความช่วยเหลือและบริการทั่วไปทางเทคนิค ซึ่งกำหนดให้นำกฎหมายแห่งประเทศสมาพันธรัฐสวิสมาบังคับแก่สัญญา และให้ระงับข้อพิพาทที่เกิดขึ้นโดยการเสนอข้อพิพาทต่อคณะกรรมการบริษัทจำเลยก่อนหากไม่ได้ข้อยุติ จึงให้เสนอข้อพิพาทต่ออนุญาโตตุลาการของหอการค้าระหว่างประเทศ (The International Chamber of Commerce (ICC) ) การที่โจทก์นำคดีมาฟ้องโดยไม่เสนอข้อพิพาทต่อคณะกรรมการบริษัทจำเลยและอนุญาโตตุลาการจึงไม่ชอบด้วยกฎหมายหนังสือมอบอำนาจให้ฟ้องคดีของโจทก์ไม่ชอบ โจทก์มิได้เป็นของเครื่องหมายการค้าคำว่า LAUFEN คำว่า LAUFEN เป็นเครื่องหมายการค้าที่ประดิษฐ์ขึ้นโดยบริษัทสหโมเสค อุตสาหกรรม จำกัด (มหาชน) และได้จดทะเบียนแล้ว ตามคำขอจดทะเบียนเลขที่ 254418 ทะเบียนเลขที่ ค17168 สำหรับสินค้าในจำพวกที่ 11 และจำเลยได้รับโอนสิทธิในเครื่องหมายการค้าดังกล่าวมาโดยสุจริต ต่อมาจำเลยทำสัญญาโอนเครื่องหมายการค้าตามคำขอจดทะเบียนเลขที่ 254418 ทะเบียนเลขที่ ค17168 ให้แก่โจทก์แต่จำเลยได้แจ้งเพิกถอนการขอจดทะเบียนโอนเครื่องหมายการค้าดังกล่าวแก่นายทะเบียนเครื่องหมายการค้า เนื่องจากเกิดความขัดแย้งระหว่างโจทก์และจำเลย โจทก์จึงมีสิทธิในฐานะเป็นเพียงเจ้าของเครื่องหมายการค้าที่มิได้จดทะเบียน อย่างไรก็ตาม โจท