ฎีกาที่ 7160/2544

ผู้คัดค้านที่ 3 และที่ 4 รับโอนที่ดินพิพาทจากจำเลยโดยไม่สุจริตและไม่มีค่าตอบแทน เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องจึงมีสิทธิร้องขอให้เพิกถอนการโอนที่ดินพิพาทได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา 114(เดิม)ส่วนผู้คัดค้านที่ 7 ถึงที่ 9 รับโอนที่ดินมาจากผู้คัดค้านที่ 3 และที่ 4โดยมิได้รับโอนหรือกระทำการใด ๆ กับจำเลยเกี่ยวกับที่ดินพิพาทแต่ประการใดผู้คัดค้านที่ 7 ถึงที่ 9 จึงเป็นบุคคลภายนอกตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯมาตรา 116(เดิม) ซึ่งจะยกประโยชน์ตามบทบัญญัติดังกล่าวขึ้นปฏิเสธว่าตนได้รับโอนที่ดินพิพาทโดยสุจริตและมีค่าตอบแทนได้ก็ต่อเมื่อเป็นการรับโอนที่ดินพิพาทก่อนมีการขอให้จำเลยล้มละลาย แต่คดีนี้ผู้คัดค้านที่ 7ถึงที่ 9 ได้รับโอนที่ดินพิพาทหลังจากจำเลยถูกฟ้องให้เป็นบุคคลล้มละลายแล้ว กรณีไม่จำต้องวินิจฉัยต่อไปว่าผู้คัดค้านที่ 7 ถึงที่ 9 รับโอนที่ดินพิพาทโดยสุจริตและมีค่าตอบแทนหรือไม่

คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ทั้งสองฟ้องขอให้จำเลย (ลูกหนี้) ล้มละลายเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2528 ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยเด็ดขาดเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2528 และพิพากษาให้จำเลยเป็นบุคคลล้มละลายเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2529 ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า จำเลยเคยเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 79832 ถึง 79841, 79848 ถึง 79863, 79868 ถึง 79878, 29889และ 2894 ตำบลสวนหลวง (ที่ 8 พระโขนงฝั่งเหนือ) อำเภอพระโขนงกรุงเทพมหานครรวม 39 โฉนด ต่อมาวันที่ 17 พฤษภาคม 2528 จำเลยทำนิติกรรมโอนขายที่ดินทั้ง 39 โฉนด โดยโอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 79832ถึง 79839 รวม 8 โฉนด ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ในราคา 2,805,000 บาทที่ดินโฉนดเลขที่ 79840, 79841, 79848 รวม 3 โฉนด ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 2ในราคา 1,087,500 บาท ที่ดินโฉนดเลขที่ 79849 ถึง 79856 รวม 8 โฉนดให้แก่ผู้คัดค้านที่ 3 ในราคา 2,335,000 บาท ที่ดินโฉนดเลขที่ 79857 ถึง79858, 79868 ถึง 79874 รวม 9 โฉนด ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 5 ในราคา2,335,000 บาท ที่ดินโฉนดเลขที่ 79859 ถึง 79863, 79875 ถึง 79878 รวม 9 โฉนด ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 4 ในราคา 2,682,500 บาท ที่ดินโฉนดเลขที่ 29889 ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ถึงที่ 5 ในราคา 1,216,000 บาท ที่ดินโฉนดเลขที่ 2894 เฉพาะส่วนของจำเลยที่ถือกรรมสิทธิ์รวมกับนางผ่องตำราเรียนให้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ถึงที่ 5 ในราคา 675,000 บาท ผู้คัดค้านที่ 1 ที่ 3 และที่ 4 รับโอนแล้วนำไปจำนองบ้าง โอนขายบ้าง ดังนี้ (1) เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2532 ผู้คัดค้านที่ 1 จำนองที่ดินโฉนดเลขที่79832 ถึง 79839 รวม 8 โฉนด แก่ผู้คัดค้านที่ 6 วงเงิน 7,000,000,000บาท (2) เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2531 ผู้คัดค้านที่ 3 โอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 79849 ถึง 79856 รวม 8 โฉนด ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 7 และที่ 8 ในราคา 2,802,000 บาท (3) เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2531 ผู้คัดค้านที่ 4โอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 79859, 79875, 79876 รวม 3 โฉนด ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 7 และที่ 8 ในราคา 1,206,000 บาท (4) เมื่อวันที่ 19 เมษายน2531 ผู้คัดค้านที่ 4 โอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 79860 ถึง 79863 รวม4 โฉนด ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 9 ในราคา 1,221,000 บาท (5) เมื่อวันที่ 4กุมภาพันธ์ 2529 ผู้คัดค้านที่ 4 โอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 79877 ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 10 ในราคา 335,000 บาท (6) เมื่อวันที่ 17 มกราคม 2529ผู้คัดค้านที่ 4 โอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 79878 ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 11 และที่ 12 ในราคา 130,000 บาท (7) เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2531 ผู้คัดค้านที่ 3และที่ 4 โอนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 29889 และ 2894 เฉพาะส่วนของผู้คัดค้านที่ 3 และที่ 4 ให้แก่ผู้คัดค้านที่ 7 และที่ 8 ในราคา 456,000บาท และ 1,560,000 บาท ตามลำดับ (8) เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2532ผู้คัดค้านที่ 1 จำนองที่ดินโฉนดเลขที่ 29889 เฉพาะส่วนของผู้คัดค้านที่ 1โดยไม่เพิ่มวงเงินแก่ผู้คัดค้านที่ 6 การที่จำเลยโอนขายที่ดินทั้ง 39 โฉนดแก่ผู้คัดค้านที่ 1 ถึงที่ 5 เป็นการโอนทรัพย์สินในระหว่างระยะเวลา 3 ปีก่อนจำเลยจะถูกฟ้องล้มละลาย โดยผู้คัดค้านที่ 1 ถึงที่ 5 ทราบดีว่าจำเลยมีหนี้สินล้นพ้นตัว และไม่มีการชำระราคาที่ดินให้แก่จำเลย เป็นการสมยอมกันเพื่อปิดบังมิให้เจ้าหนี้รายอื่นของจำเลยได้รับชำระหนี้ จึงเป็นการรับโอนไว้โดยไม่สุจริตและไม่มีค่าตอบแทน ผู้ร้องจึงชอบที่จะร้องขอต่อศาลให้สั่งเพิกถอนการโอนเสียได้ส่วนการจำนองและการโอนที่ดินระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 ที่ 3 และที่ 4 กับผู้คัดค้านที่ 6 ถึงที่ 12 ซึ่งเป็นผู้รับโอนช่วงเป็นการโอนภายหลังจำเลยถูกฟ้องล้มละลายและศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ชั่วคราวและพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้ว จึงไม่ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 116 ผู้ร้องจึงมีอำนาจร้องขอให้เพิกถอนการจำนองและการโอนดังกล่าวได้ ขอให้มีคำสั่งเพิกถอนการโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 79832 ถึง 79841, 79848 ถึง 79863, 79868 ถึง 79878,29889 และ 2894 รวม 39 โฉนด ระหว่างจำเลยกับผู้คัดค้านที่ 1 ถึงที่ 5และการจำนองระหว่างผู้คัดค้านที่ 1 กับผู้คัดค้านที่ 6 และการโอนที่ดินระหว่างผู้คัดค้านที่ 3 ที่ 4 กับผู้คัดค้านที่ 7 ถึงที่ 12 ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 114 และ 116 และให้กลับคืนสู่ฐานะเดิมหากไม่โอนให้ถือเอาคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลเป็นการแสดงเจตนาแทนผู้คัดค้าน ในกรณีไม่สามารถกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้ให้ผู้คัดค้านที่ 1ถึงที่ 12 ร่วมกันชดใช้ราคาที่ดินดังกล่าวเป็นเงิน 62,860,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันยื่นคำร้องไปจนกว่าจะชำระเสร็จ ผู้คัดค้านที่ 1 ถึงที่ 12 ยื่นคำคัดค้านมีใจความรวมกันว่าผู้คัดค้านที่ 1ถึงที่ 5 ต่างรับโอนที่ดินจากจำเลยโดยสุจริต มิได้ล่วงรู้ถึงภาวะหนี้สินล้นพ้นตัวของจำเลย เนื่องจากขณะโอนทรัพย์สินจำเลยเป็นบุคคลที่มีช