ข้อ 7

กฎกระทรวง (พ.ศ. 2518 ข้อ 7 หมวก มี ๘ แบบ คือ (๑) หมวกกะลาสีสีขาว ทำด้วยผ้า ทรงตึง เชิงด้านหน้ากว้าง ๔.๘ เซนติเมตร เชิงด้านข้างและด้านหลังกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร เพดานหมวกกว้างระหว่าง ๒๒.๓ เซนติเมตร ถึง ๒๓ เซนติเมตร ยาวระหว่าง ๒๒.๗ เซนติเมตร ถึง ๒๓.๘ เซนติเมตร และมีเครื่องประกอบ คือ (ก) สายรัดคาง ทำด้วยผ้าสีขาว กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร (ข) แถบหน้าหมวก ทำด้วยผ้าสีดำ กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร มีชื่อเรือหรือหน่วยสีทอง และมีรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมีเป็นสีทองกำกับข้างหน้าและข้างหลังชื่อเรือหรือหน่วย ปลายแถบทั้งสองข้างตัดชายเป็นรูปหางนกแซงแซว มีรูปสมอสีทองนอนตามยาว (๒) หมวกกะลาสีสีกากี ทำด้วยผ้า ลักษณะและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกกะลาสีสีขาว (๓) หมวกกะลาสีสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกกะลาสีสีขาว (๔) หมวกทรงหม้อตาล ขอบหมวกทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำ และมีเครื่องประกอบ คือ (ก) กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ เว้นแต่สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นนาวาโทและนาวาเอก ทำด้วยหนังหรือสักหลาดสีดำ ที่ขอบโค้งปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปใบชัยพฤกษ์ ๑ แถว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลเรือและจอมพลเรือ ทำด้วยหนังหรือสักหลาดสีดำ ที่ขอบโค้งปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปใบชัยพฤกษ์ ๒ แถว พื้นกะบังด้านล่างสีเขียวหรือสีดำ (ข) ปลอกหมวก ทำด้วยผ้าหรือวัตถุเทียมผ้าสีขาวหรือสีกากี (ค) สายรัดคาง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ เว้นแต่นายทหารสัญญาบัตรและนักเรียนนายเรือ ทำด้วยแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง (ง) ดุมโลหะสีทองขนาดเล็กตรึงปลายสายรัดคางติดที่ข้างหมวก ข้างละ ๑ ดุม (จ) ตราหน้าหมวก เป็นรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎ รองรับด้วยใบชัยพฤกษ์ผูกเป็นช่อปลายโค้งโอบขึ้นบนทั้ง ๒ ข้าง ลักษณะต่างกัน คือ ๑) นายทหารประทวนชั้นพันจ่า ทำด้วยโลหะสีทอง และมีใบชัยพฤกษ์ ๒ ข้าง ข้างละ ๕ ใบ กว้าง ๖.๗ เซนติเมตร สูง ๗.๓ เซนติเมตร ๒) นักเรียนนายเรือ พระมหามงกุฎปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง สมอปักด้วยดิ้นเงินหรือวัตถุเทียมดิ้นเงิน ใบชัยพฤกษ์ปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง ๒ ข้าง ข้างละ ๓ ใบ บนพื้นเบาะสักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ เซนติเมตร สูง ๕.๕ เซนติเมตร ๓) นายทหารสัญญาบัตร พระมหามงกุฎปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง สมอปักด้วยดิ้นเงินหรือวัตถุเทียมดิ้นเงิน ใบชัยพฤกษ์ปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง ๒ ข้าง ข้างละ ๕ ใบ บนพื้นเบาะสักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๖.๗ เซนติเมตร สูง ๗.๓ เซนติเมตร (ฉ) ผ้าพันหมวก เป็นแถบลายถักสีดำ กว้าง ๔ เซนติเมตร (๕) หมวกหนีบสีกากี ทำด้วยผ้าหรือเสิร์จสีกากี ตอนหน้าและตอนหลังลาดมน โดยด้านหน้าต่ำกว่าด้านหลัง ยอดสันหมวกมีกลีบ ด้านขวามีรอยพับ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลเรือให้เพิ่มขลิบสีทองขนาดกว้าง ๐.๖ เซนติเมตร ที่ขอบสาบหมวกและที่รอยพับ ด้านซ้ายมีตราหน้าหมวกเป็นรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎ รองรับด้วยใบชัยพฤกษ์ผูกเป็นช่อปลายโค้งโอบขึ้นบนทั้ง ๒ ข้าง โดยลักษณะของตราหน้าหมวกต่างกัน คือ (ก) นายทหารประทวนชั้นพันจ่า ทำด้วยโลหะสีทอง และมีใบชัยพฤกษ์ ๒ ข้าง ข้างละ ๕ ใบ กว้าง ๒.๘ เซนติเมตร สูง ๓ เซนติเมตร (ข) นักเรียนนายเรือ พระมหามงกุฎทำด้วยโลหะสีทอง สมอทำด้วยโลหะสีเงิน มีใบชัยพฤกษ์ทำด้วยโลหะสีทอง ๒ ข้าง ข้างละ ๓ ใบ บนพื้นสีดำ กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร สูง ๒.๗๕ เซนติเมตร (ค) นายทหารสัญญาบัตร พระมหามงกุฎทำด้วยโลหะสีทอง สมอทำด้วยโลหะสีเงิน มีใบชัยพฤกษ์ทำด้วยโลหะสีทอง ๒ ข้าง ข้างละ ๕ ใบ บนพื้นสีดำ กว้าง ๒.๘ เซนติเมตร สูง ๓ เซนติเมตร (๖) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากี ด้านหน้าหมวกมีตราปักด้วยด้ายสีน้ำเงินดำรูปสมอ ภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี สูง ๓ เซนติเมตร ติดอยู่ตรงกึ่งกลาง มีสายร่นที่ขอบหมวกด้านหลัง (๗) หมวกเหล็กสีกากี มีสายรัดคางหนังสีน้ำตาลหรือแถบผ้าสีกากี กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร (๘) หมวกยอด ตัวหมวกทำด้วยรากลำพูหรือวัตถุเทียมรากลำพู และมีเครื่องประกอบ คือ (ก) ปลอกหมวก ทำด้วยผ้าหรือวัตถุเทียมผ้าสีขาว (ข) สายรัดคาง ทำด้วยโลหะสีทองเป็นแบบโซ่ถัก (ค) ขอเกี่ยวสายรัดคาง มี ๓ ชนิด คือ ขอเกี่ยวรูปดอกมะเขือใหญ่ขอสั้นทำด้วยโลหะสีทอง ขอเกี่ยวรูปดอกมะเขือใหญ่ขอยาวทำด้วยโลหะสีทอง และขอเกี่ยวรูปดอกมะเขือเล็กขอยาวทำด้วยโลหะสีทอง (ง) จานรองยอดหมวกดวงดารา ทำด้วยโลหะหรือวัตถุเทียมโลหะสีทอง (จ) ยอดหมวกบัวบาน ทำด้วยโลหะหรือวัตถุเทียมโลหะสีทอง (ฉ) ยอดหมวกโมฬีแหลม ทำด้วยโลหะหรือวัตถุเทียมโลหะสีทอง (ช) ตราหน้าหมวกเป็นรูปตราพระปรมาภิไธยย่อ ภปร มีรูปจักรีเหนือ ภปร ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะหรือวัตถุเทียมโลหะสีทอง (ซ) พู่หมวก ทำด้วยจามจุรีหรือวัตถุเทียมจามจุรีสีดำ ใช้เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์