มาตรา 4

พระราชบัญญัติเหรียญพิทักษ์เสรีชน พ.ศ. 2512 มาตรา 4 เหรียญพิทักษ์เสรีชน เป็นเหรียญทองแดงรมดำ รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสด้านละ ๒๓ มิลลิเมตร ย่อกลางทั้งสี่ด้าน ตัวเหรียญมุมบนห้อยกับแพรแถบ ด้านหน้าเหรียญตรงกลางมีรูปจักรมีสมอขัดในวงจักร ซ้ายขวาของจักรมีรูปปีกนกทับอยู่บนพระแสงดาบ เขนและโล่ ตอนบนเป็นรูปครุฑพ่าห์ ด้านหลังมีอักษรจารึกว่า "อสาธุ สาธุนา ชิเน" กับแพรแถบกว้าง ๓๔ มิลลิเมตร ลายริ้วจากบนลงล่างเป็นสีแดงขาวสลับกัน ขอบทั้งสองข้างเป็นริ้วสีแดงรวม ๑๗ ริ้ว ข้างบนแถบมีเข็มโลหะจารึกอักษรว่า "พิทักษ์เสรีชน" เหรียญพิทักษ์เสรีชน มี ๒ ชั้น ดังนี้ ชั้นที่ ๑ มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ช่อเดียวติดกลางแพรแถบ ถ้าผู้ได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ ๑ ปฏิบัติการถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ ๑ อีก ก็จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ช่อเดียวติดเพิ่มกลางแพรแถบในทางดิ่งกับช่อชัยพฤกษ์เดิมทุกครั้ง ชั้นที่ ๒ มีสองประเภท ประเภทที่ ๑ มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปขีดประกอบด้วยเปลวระเบิดติดกลางแพรแถบ ประเภทที่ ๒ ไม่มีเครื่องหมายติดแพรแถบ